Elke keer dat u eet, hebt u een keuze. 

Kiest u ervoor iets te eten dat voedzaam en gezond voor u is?

Of kiest u voor iets wat lekker en makkelijk is?

We hebben allemaal momenten waarop we niet-ideale maaltijden nuttigen, maar wat zijn de keuzes die u dagelijks maakt als het gaat om eten?

Dit is een belangrijke vraag om eens te overdenken, omdat wat we eten een essentiële rol speelt voor onze gezondheid, met name wat betreft ons immuunsysteem, dat nu meer dan ooit topprioriteit heeft.

Ons immuunsysteem beschermt ons tegen en geneest ons van ziektes en kwalen, en is een vitaal onderdeel van onze gezondheid. Nu eetgerelateerde ziektes over de hele wereld in opmars zijn, is het van groot belang dat wij net zo goed voor ons immuunsysteem zorgen als het voor ons zorgt.

Hoe kunnen we dit doen?

Het nemen van goede beslissingen over wat we consumeren en hoe we dit klaarmaken, maakt het verschil bij de ondersteuning van een sterk immuunsysteem en de verdediging tegen schadelijke bacteriën en virussen.

Een gezonde immuunfunctie stimuleren en behouden:

Eet meer groenten. Als u dit nog niet hebt gedaan, voeg dan meer voedzame producten toe aan uw dagelijkse voeding, zoals spinazie, broccoli, paprika en boerenkool. U kunt bijvoorbeeld ook superfoodpoeders overwegen om dagelijks meer binnen te krijgen van deze krachtpatsers onder de voedingsmiddelen. 

Eet meer bessen. Bessen zitten tjokvol vitamine C. Ga voor donker gepigmenteerde bessen, zoals bramen, bosbessen, kersen en aardbeien, voor het grootste effect.

Eet meer sterk ruikende en smakende voedingsmiddelen. Uien, knoflook en prei zijn allemaal bijzonder gunstige voedingsmiddelen die het immuunsysteem versterken. Gebruik ze als smaakbasis voor maaltijden en recepten.

Eet meer citrusvruchten. Sinaasappels, grapefruit, citroenen en limoenen bieden allemaal een overvloed aan vitamine C die het immuunsysteem stimuleert. 

Voeg kruiden en specerijen toe. Specerijen hebben over het algemeen grote antimicrobiële eigenschappen. Ze voegen smaak toe, bieden een veelzijdiger palet wanneer ze worden toegevoegd aan gerechten en thee (voeg bijvoorbeeld kruiden of specerijen toe aan thee, met een beetje Manuka-honing) en bieden uitstekende bescherming. Gebruik vooral kruiden en specerijen als kurkuma, mierikswortel, tijm, oregano, basilicum en kaneel.

Drink meer soepen en bouillons. Een warme kom soep op basis van bouillon of een gewone, van botten getrokken bouillon zelf, zit boordevol voedingsstoffen en kan heilzaam zijn voor de darmen en zo weer de immuniteit ondersteunen.

Drink veel water. Hydratatie houdt ons orale microbioom beter beschermd, dus probeer elke dag minstens 1-2 liter schoon water te drinken.

Vermijd ‘lege’ calorieën. Zeg nee tegen geraffineerde suikers en koolhydraten zoals koekjes, taart, suikerhoudende dranken en bewerkt voedsel die geen voedingswaarde hebben en uw immuunsysteem kunnen onderdrukken.

Bestel als u uit eten gaat voedsel dat gekookt is. Als u uit eten gaat, kies dan voor voedsel dat gekookt is in plaats van ongekookt koud voedsel. In tegenstelling tot koud voedsel is bij warm voedsel de kans veel groter dat ongewenste bacteriën die schadelijk zijn voor het immuunsysteem zijn gedood.

Houd deze tips in gedachten als u boodschappen doet, uw maaltijd bereidt of buiten de deur eet. 

En vergeet niet dat u, bewust of onbewust, elke dag vele keuzes maakt als het gaat om het verzorgen van uw immuunsysteem. U kunt ervoor kiezen om het te ondersteunen, maar ook opties selecteren die het hinderen. 

Wat gaat u vandaag kiezen om uzelf gezond te houden?

REFERENTIES

https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/nutrition-and-immunity/
https://www.pcrm.org/news/blog/foods-boost-immune-system

Versterk uw lichaam op natuurlijke wijze

Is rauw voedsel gezond of slechts een trend? Veel mensen staan sceptisch tegenover maaltijden die zijn bereid met een blender, sapmachine of spiraalsnijder, en pakken liever een koekenpan of zetten liever de oven aan. Daarbij vergeten we vaak dat niet alle voedingsmiddelen gekookt, gebakken of gestoofd hoeven te worden. We zijn eraan gewend om voedingsmiddelen op hoge temperaturen te koken om parasieten en bacteriën te doden — en dat is uiteraard ook nodig voor vlees en gevogelte, bijvoorbeeld. Andere soorten voedsel, zoals bepaalde soorten groenten en fruit, kun je echter ook prima rauw eten. Dus als we ons eten steevast koken, lopen we misschien wel de beste voedingsstoffen mis die de natuur ons te bieden heeft. Net als bij veel andere diëten is ook bij een ‘raw food’-dieet het sleutelwoord: balans. Uitsluitend rauw voedsel eten is minder raadzaam voor onze gezondheid,¹ terwijl een gevarieerd, evenwichtig voedingspatroon met een groot aandeel rauw voedsel een heel gezonde optie kan zijn. 

Waaruit bestaat een dieet van rauw voedsel?

U kunt het fornuis uitzetten want dat gaat u niet veel meer nodig hebben; voedsel mag nog maar worden opgewarmd tot maximaal 42 graden Celsius. Veel mensen die nog niet zoveel weten over het concept ‘rauw voedsel’ associëren het met het moeten opgeven van lekkere dingen. Is dat ook wat u denkt? De waarheid is dat rauw voedsel bijzonder gevarieerd kan zijn. Volgens het onderzoek naar rauw voedsel van de Duitse Universiteit van Gießen, bestaat het dieet van de zogeheten ‘raw-fooders’ grotendeels of uitsluitend uit ongekookte plantaardige (en soms ook dierlijke) levensmiddelen.¹ Hoe streng u het concept van rauw voedsel wenst na te streven, is geheel aan u.

Sommige volgers van het raw-fooddieet eten niets anders dan ongekookt, rauw voedsel, terwijl anderen een stapsgewijze overgang doorlopen, zodat ze een gezonde middenweg aanhouden tussen gekookt en rauw voedsel. Onze wijdverbreide aanname over het raw-fooddieet is dat je er vegetariër of zelfs veganist voor moet zijn.

Maar afhankelijk van het type dieet zijn er drie verschillende varianten van het dieet op basis van rauw voedsel. Zo zijn er het raw vegan dieet, raw vegetarian dieet en het raw-fooddieet met vlees en vis:

• Een raw vegan dieet bestaat uitsluitend uit plantaardig voedsel.
• Mensen die een raw vegetarian dieet volgen, eten ook rauwe melkproducten en eieren.
• Bij een rauw-voedseldieet dat vis en/of vlees bevat, staan ook voedingsmiddelen als tonijn, carpaccio en steak tartaar of filet américain op het menu. Ook alles wat aan de lucht is gedroogd mag worden gegeten, inclusief ham en zalm.

Omdat het dieet ook uit voedsel bestaat dat ofwel rauw is of gekookt tot een maximumtemperatuur van 42 graden Celsius, houdt het eten van rauw voedsel in dat u onbewerkt voedsel in zijn natuurlijke vorm eet.

Rauw of gekookt voedsel — wat is het verschil?

In een raw-fooddieet wordt voedsel gegeten in de natuurlijke vorm, terwijl gekookt voedsel eerst op de een of andere manier wordt gekookt, gebakken, gepasteuriseerd of verhit voordat het wordt gegeten — tot hier een duidelijk verschil. Maar in welke mate hebben deze twee etenswijzen een verschillende invloed op ons lichaam? Wat zijn de gezondheidsvoordelen van rauw voedsel?

Rond de 40 graden Celsius beginnen belangrijke micronutriënten te veranderen. Als gevolg daarvan worden belangrijke voedingsstoffen zoals vitamines, wanneer voedsel wordt gekookt of gebakken, vernietigd of veranderen ze zodanig dat ze niet meer door het lichaam worden opgenomen. Wanneer voedsel op te hoge temperaturen wordt gekookt, gaan de gewenste smaken soms gepaard met ongewenste stoffen. Wanneer we voedsel bakken of frituren, kan zich bijvoorbeeld een stof genaamd acrylamide vormen.² Dergelijke chemische bijproducten zijn mogelijk alleen gevaarlijk voor ons als we ze in excessieve hoeveelheden eten, maar toch moeten we ervoor proberen te zorgen dat we ze zo min mogelijk binnenkrijgen. Onthoud, om de vorming van acrylamide tijdens het koken tot een minimum te beperken, altijd het advies van het Voedingscentrum, en ga liever voor “goudgeel gebakken” dan voor te donker of aangebrand eten met zwarte randjes of korstjes!²

Op dit moment klinkt het u vast als een goed idee in de oren om gekookt voedsel helemaal op te geven en u te storten op een dieet van rauw voedsel om uw lichaam te beschermen tegen schadelijke stoffen. Maar dat is ook weer niet zo handig — als u dat zou doen zou uw voedingspatroon nogal eenzijdig en onevenwichtig uitpakken. Mik in plaats daarvan op een evenwichtig voedingspatroon waarin zowel rauw als gekookt voedsel worden gecombineerd. Door het aanhouden van een gemengd dieet kunt u uw lichaam helpen een balans te vinden en behouden tussen voedingsstoffen en schadelijke stoffen.³

Hoeveel rauw voedsel is gezond?

De Duitse voedingsrichtlijn raadt aan om minimaal 3 porties groente en 2 porties fruit per dag te eten. De grootte van een portie is gelijk aan de grootte van uw eigen hand.⁴ Deze aanbeveling staat ook bekend onder de noemer “5 per dag” en is onmisbaar als het gaat om een gezond voedingspatroon. In het kader van de aanbeveling “5 per dag” vragen veel raw-fooders zich af: hoeveel rauw voedsel is nu eigenlijk gezond?

Zoals aangetoond in een onderzoek uitgevoerd door de Universiteit van Gießen in Duitsland, is het niet mogelijk om al uw benodigde voedingsstoffen uit alleen rauw voedsel te halen.¹ Als u uw lichaam alles wilt geven wat het nodig heeft, moet u een dieet dat volledig uit rauw voedsel bestaat, vermijden. In het kader van de campagne “5 per dag” doet het Duitse voedingscentrum (de DGE) de volgende aanbeveling: volwassenen zouden circa 400 g groenten per dag moeten eten, waarvan 200 g gekookt en 200 g rauw of als salade zou moeten worden gegeten. In de overige dagelijks benodigde voedingsstoffen kan worden voorzien met circa 250 g fruit, dat we sowieso gewend zijn te eten in zijn natuurlijke, niet-gekookte vorm.⁴ Dus om te verzekeren dat rauw voedsel altijd gunstig is voor onze gezondheid, zou het altijd moeten worden geïntegreerd in een gemengd dieet, dat zowel uit gekookt als ongekookt voedsel bestaat.

Waardoor is rauw voedsel zo gezond? Drie redenen om meer rauw voedsel in uw voedingspatroon op te nemen

1. Rauw voedsel bevat weinig calorieën maar is rijk aan voedingsstoffen.

2. Waardevolle stoffen zoals vitamines, mineralen, vezels en secundaire plantenmetabolieten komen meer voor in rauw voedsel dan in gekookt of gebakken voedsel.

3. Gezond rauw voedsel bevat minder vrije radicalen dan gekookt voedsel.

Kwaliteit van rauw voedsel — pluspunten van voedsel in zijn natuurlijke vorm

Wat groente en fruit zo gezond maakt, zijn alle vitamines, mineralen, vezels en secundaire plantaardige metabolieten die ze bevatten. Als u het voedsel in zijn oorspronkelijke vorm laat en het niet kookt, blijven al deze waardevolle voedingsstoffen in het voedsel in grote hoeveelheden aanwezig. Dus door rauw voedsel te eten, geven we ons lichaam het beste dat de natuur te bieden heeft.

Rauw voedsel bevat een hoog percentage aan

• Vitamines, zoals vitamine C

Vitamine C draagt onder meer bij aan een gezond immuunsysteem en een gezonde stofwisseling. Deze vitamine wordt echter opgelost in water.⁵ Door voedsel dat rijk is aan vitamine C zoals spinazie of tomaten te koken,⁶ kunt u dit voedsel snel beroven van zijn voedingsstoffen, waardoor de voordelen van dit voedsel als rauw voedsel verloren gaan.

• Mineralen, zoals calcium

Calcium draagt onder andere bij aan het behoud van botten en tanden en is kwantitatief gezien het belangrijkste mineraal in ons lichaam.⁷ Daarom is een voedingspatroon dat rijk is aan calcium voor veel mensen belangrijk. Deze voedingsstof zit in groene groenten zoals broccoli en boerenkool.⁷ Om het potentieel van de groenten ten volle te benutten, is het verstandig om de manier waarop u deze groenten eet, af te wisselen tussen rauw en gekookt.

• Vezels

Voedingsvezels — of deze nu gekookt of ongekookt zijn — zorgen ervoor dat we na het eten langere tijd een vol gevoel hebben. Dit feit op zich ontkracht al de mythe dat rauw voedsel geen vol gevoel zou geven. U kunt bijdragen aan uw dagelijkse vezelbehoefte door bijvoorbeeld rauwe wortels en rauwe koolrabi te eten.⁸

• Secundaire plantenmetabolieten, zoals carotenoïden

Secundaire plantenmetabolieten kunnen een positief effect hebben op allerlei stofwisselingsprocessen. Om zoveel mogelijk van deze antioxidatieve stoffen te consumeren, raadt het Duitse voedingscentrum (DGE) aan om meer groenten, fruit en noten in uw maaltijden op te nemen — allemaal voedingsmiddelen die u rauw kunt eten. Combineer deze waar mogelijk met zaden, peulvruchten, aardappelen en diverse volkorenproducten voor een evenwichtige, afwisselende voeding.⁹

Rauw voedsel als bescherming tegen oxidatieve stress

Bij het koken van voedsel kunnen vrije radicalen vrijkomen. Deze zeer reactieve metabolische tussenstoffen kunnen de cellen in ons lichaam beschadigen, en worden steeds vaker in verband gebracht met ziekten.¹⁰ Als u rauw voedsel zoals fruit en groenten in hun natuurlijke vorm laat en ze niet kookt, kunt u hiermee een overmatige inname van vrije radicalen helpen beperken.

Om uw lichaam te beschermen, kunt u erop letten dat u uw inname van antioxidatieve voedingsstoffen verhoogt. Zink, selenium en vitamine C bijvoorbeeld dragen bij aan de bescherming van lichaamscellen tegen oxidatieve stress. Of u wel of geen raw-fooder bent, speelt alleen een rol in de mate waarin uw lichaam voedingsstoffen opneemt. 

Rauw en heerlijk — intens, zoet en vooral natuurlijk

We bepalen onze lievelingsgerechten gewoonlijk op basis van hoe ze smaken. Pasta met tomatensaus, curry met rijst of een kleurrijk wokgerecht met groenten — bij alleen al de gedachte aan dit soort gerechten loopt het water ons in de mond. Veel van deze recepten, die we week in week uit voor onszelf klaarmaken, bevatten instructies voor het koken, bakken of frituren nadat de ingrediënten zijn voorbereid. Is het wel mogelijk om als variatie rauw voedsel op te nemen in ons voedingspatroon, zonder afbreuk te doen aan de heerlijke smaak?

Natuurlijk — rauw voedsel kan ook heerlijk smaken. De wereld van rauw voedsel heeft meer te bieden dan u misschien denkt. Pak bij uw volgende bezoekje aan de supermarkt eens wat andere soorten groenten mee en laat de kookplaat voor de verandering eens uit staan. U zult het zelf merken — niets smaakt beter dan de natuurlijke zoetheid van een knapperige wortel of paprika. Verse selderijstengels zijn ook heerlijk. Probeer ze eens als salade met een dip van wilde kruiden — u kunt zich waarschijnlijk de laatste keer niet herinneren dat u zo snel een maaltijd op tafel hebt gezet. En dat zonder wat dan ook te koken.

Er zijn online volop andere heerlijke recepten te vinden waarmee u rauw voedsel kunt opnemen in uw voedingspatroon. Hebt u bijvoorbeeld ooit gehoord van koolrabi tortellini? U denkt dan waarschijnlijk dat de tortellini moet worden gekookt. Maar voor dit recept wordt de koolrabi niet gebruikt als een vulling voor pasta gemaakt van tarwe of iets dergelijks. Door de koolrabi in flinterdunne plakken te snijden, kunt u tortellini maken waarvan u rauw kunt genieten. Kies een vulling naar wens, leg die erop en vouw de koolrabiplakken dan dicht om uw tortellini te maken. Opgediend op een bord ziet deze raw-foodmaaltijd er niet alleen mooi uit, hij is ook nog eens heel smakelijk. Als u rauw voedsel eens probeert, zult u snel even overtuigd zijn als wij dat smaak en gezondheid bij een dieet van rauw voedsel hand in hand gaan.

Welke voedingsmiddelen mogen niet rauw worden gegeten?

U hebt nu ontdekt hoe lekker rauw voedsel kan zijn en u wilt uw lievelingsgerechten geleidelijk aan opfrissen met rauwe ingrediënten? Daarmee zult u uw kookstijl zeker nieuw leven inblazen. Maar controleer vooraf altijd of de ingrediënten wel rauw kunnen worden gegeten. Peulvruchten, granen en aardappelen bijvoorbeeld mag u nooit rauw opdienen.

Peulvruchten bevatten lectinen, plantaardige ingrediënten die alleen vernietigd worden wanneer ze gekookt worden.¹¹ Bonen, sojabonen, kikkererwten en linzen moeten daarom altijd eerst worden gekookt voordat u ze mag eten. Hetzelfde geldt voor sojabonen en taugé. Hoewel erwten minder lectinen bevatten dan andere peulvruchten, mogen ze nog altijd niet rauw worden gegeten vanwege de onverteerbare vezels die ze bevatten.¹¹

Raw-fooders moeten er ook voor waken om granen te eten zonder de benodigde voorbereiding. Waarom? Granen bevatten fytinezuur, een stof die de opname van mineralen in het lichaam tegengaat.¹² Granen zijn beter verteerbaar als ze zijn gemalen of wanneer ze een paar uur hebben geweekt.

Aardappelen bevatten een bittere, giftige substantie, solanine genaamd. Deze stof wordt vooral aangetroffen in de schil, maar kan ook in de aardappelknol zelf trekken als de aardappelen te lang en op een te warme plaats worden bewaard. De solanine kan alleen worden verwijderd door de aardappelen te koken in heet water.¹³

Ideeën voor recepten met rauw voedsel

We hebben het allemaal druk met van alles en nog wat. Onze hectische dagelijkse levens bieden ons niet altijd de vrijheid om voedzame maaltijden te bereiden vanaf de basis. Op een drukke dag stoppen we misschien een bevroren pizza in de oven of warmen we een kant-en-klaarmaaltijd op in de magnetron. Probeer de volgende keer dat u geen tijd hebt om een echte maaltijd te koken, gewoon eens rauw voedsel. Rauw voedsel is snel te bereiden, zodat u in een mum van tijd een gezonde, voedzame maaltijd of snack op tafel zet.

Om met name beginnende raw-fooders op weg te helpen, hebben we een menu samengesteld met receptideeën die zowel rauw als verrukkelijk zijn. Laat u inspireren.

Recepten met een hoog aandeel rauw voedsel:

• Wat dacht u van een heerlijke smoothie en fruit als ontbijt? Neem één hapje van een rijpe, sappige perzik en u beleeft gegarandeerd een geweldig begin van de dag. Smoothies en hele vruchten kunnen ook gemakkelijk worden gecombineerd voor het maken van een smoothie bowl. Die zien er niet alleen goed uit, maar smaken ook fantastisch. Blader eens door onze smoothie recepten.
• Voor de lunch raden we een raw-foodklassieker aan — een salade. Op smaak gebracht met rauwe ingrediënten zoals rode kool, champignons en noten, kunt u er vliegensvlug een heerlijke maaltijd van bereiden.
• Hebt u ‘s middags trek in een tussendoortje? Ook al is chocolade nog zo verleidelijk, waarom probeert u niet eens paprika met een guacamoledip?
• Wie houdt er nu niet van spaghetti? Maar hebt u al gehoord van courgetti? Voor het avondeten raden we pasta gemaakt van courgette aan. Het enige wat u hiervoor nodig hebt, is een spiraalsnijder. Dit is op zich al een goede investering voor iedereen die meer rauw voedsel wil opnemen in zijn of haar voedingspatroon. Wanneer u de saus kiest, hebt u daarbij evenveel keus als bij gewone pasta. Zalm, pesto of meer groenten — probeer het allemaal.

Tips voor beginnende raw-fooders

• Stap niet in één keer drastisch over op alleen rauw voedsel
• Was rauw voedsel grondig voordat u het eet
• Eet rauw voedsel langzaam en kauw het zorgvuldig

Wilt u uw gezondheid een plezier doen met rauw voedsel en wilt u graag overstappen? Het is niet de bedoeling dat uw lichaam schrikt doordat het gebruikelijke voedsel te snel wordt weggenomen. Daarom kan het raadzaam zijn om gekookt voedsel langzaam door rauw voedsel te vervangen of om beetje bij beetje rauwe ingrediënten aan uw maaltijden toe te voegen. Misschien hebben we u al een beetje kunnen inspireren met onze ideeën voor recepten.

U moet er ook goed op letten dat u groenten en ander rauw voedsel grondig wast voordat u het eet. Het zijn namelijk niet alleen de voedingsstoffen die behouden blijven wanneer u rauw voedsel eet, maar ook bacteriën. En die wilt u echt niet op uw bord.

Langzaam eten en zorgvuldig kauwen is niet alleen belangrijk voor kinderen; dit advies moeten we zelf ook ter harte nemen als we meer rauw voedsel gaan eten. Want anders wordt het eten niet goed verteerd.[20]

Alles draait om evenwicht — maak een gebalanceerde combinatie van rauw en gekookt voedsel

In een gezond eetpatroon draait alles om variatie. Hoe u besluit te eten zou moeten aansluiten bij uw levensstijl. Of u nu vlees, vis en/of zuivelproducten eet of kiest voor een vegetarisch of veganistisch dieet, een groter aandeel rauw voedsel is altijd een goed idee. Hiermee eet u heerlijke maaltijden vol gevarieerde ingrediënten die u nodig hebt om gezond te blijven. Iedereen die de wereld van rauw voedsel ontdekt, merkt al snel dat rauw voedsel niet alleen gezond is maar ook rauw lekker!

1. https://www.uni-giessen.de/fbz/fb09/institute/ernaehrungswissenschaft/prof/nutr-ecol/forsch/forsch-epid/gi-rohkost-studie [↩] [↩] [↩]
2. https://www.bmel.de/SharedDocs/Downloads/DE/Broschueren/ErhitzenUnerwuenschteStoffe.pdf [↩] [↩]
3. https://www.bzfe.de/inhalt/schadstoffe-im-essen-vermeiden-1887.html [↩]
4. https://www.dge.de/ernaehrungspraxis/vollwertige-ernaehrung/5-am-tag/ [↩] [↩]
5. https://www.gesundheit.gv.at/leben/ernaehrung/info/vitamine-mineralstoffe/wasserloesliche-vitamine/vitamin-c [↩]
6. https://www.dge.de/wissenschaft/weitere-publikationen/faqs/vitamin-c/ [↩]
7. https://www.dge.de/wissenschaft/weitere-publikationen/faqs/calcium/ [↩] [↩]
8. https://www.dge.de/presse/pm/mehr-ballaststoffe-bitte/ [↩]
9. https://www.dge.de/presse/pm/sekundaere-pflanzenstoffe-und-ihre-wirkungen-auf-die-gesundheit-farbenfrohe-vielfalt-mit-potenzial/ [↩]
10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7704185 [↩]
11. https://www.dge.de/presse/pm/ein-hoch-auf-huelsenfruechte/ [↩] [↩]
12. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4325021/ [↩]
13. https://www.dge.de/wissenschaft/weitere-publikationen/fachinformationen/solanin-in-kartoffeln/ [↩]

Met al dat fruit en de talloze groenten die het hele jaar door verkrijgbaar zijn, vergeten we maar al te gemakkelijk dat de natuur het beter weet, en dat het voedsel dat ze ons biedt, op bepaalde momenten optimaal is.¹ Groente en fruit van het seizoen ondersteunen niet alleen onze voedingsbehoeften efficiënter, maar ze smaken ook lekkerder! En dit zijn nog maar een paar redenen waarom seizoensgroente en -fruit een vast plekje in uw voedingspatroon verdienen.

Ze smaken echt lekkerder

Het is geen marketingtrucje – er is wel degelijk een steekhoudende reden waarom seizoensproducten veel beter smaken. Groente en fruit smaken verser, zoeter en zijn perfect rijp. Dit komt omdat ze op het juiste moment zijn geplukt of geoogst, nadat ze in de grond, aan een struik of aan een boom op natuurlijke wijze zijn gerijpt. Dat proef je. Wanneer we producten buiten het geëigende seizoen eten, zijn ze te vroeg geoogst en worden ze ingevroren om ze tijdens het transport goed te houden. Koelkasten zijn handig om voedsel langer te kunnen bewaren, maar koelen vermindert altijd die perfect rijpe, zoete smaak. Ook worden producten vaak blootgesteld aan extra verwarming om ze kunstmatig te laten rijpen zodra ze op hun bestemming zijn aangeland. Hierdoor neemt de smaak enorm af en verdwijnt de prachtige zoetheid die je alleen vindt in vers geoogste producten. Buiten het seizoen kunnen groente en fruit melig of draderig smaken of zelfs smakeloos zijn, in vergelijking met hun seizoensgebonden tegenhangers.

Profiteer van een hogere voedingswaarde

Niet alleen de smaak blijft behouden in fruit en groente die in het juiste seizoen worden geoogst, ook de voedingswaarde ligt veel hoger. In producten die dichterbij zijn geoogst, blijven de voedingsstoffen beter behouden, want veel voedingsstoffen nemen in kracht af als een product voor langere tijd wordt opgeslagen. Vooral vitamine C, foliumzuur en carotenen nemen snel af in producten die niet kort na de oogst worden gegeten. Grotere leveranciers kunnen zelfs buiten het seizoen geoogste groenten en vruchten opslaan die met gassen en straling zijn bewerkt om bacteriën te doden, waarna ze met was worden bedekt om ze een vers uiterlijk te geven en hun houdbaarheid te vergroten. Het spreekt vanzelf dat geen van deze bewerkingen onze gezondheid goed doet.

Ondersteun de natuurlijke behoeften van uw lichaam

Seizoensproducten ondersteunen het natuurlijke herstellende en reinigende vermogen van uw lichaam. In de winter voorziet de natuur ons bijvoorbeeld van een overvloed aan citrusvruchten, die veel vitamine C bevatten en u helpen te beschermen tegen verkoudheid en griep. En wat dacht u van de talloze variëteiten pompoenen, die vitamine A bevatten om ons immuunsysteem te versterken voordat het winterweer in volle hevigheid losbarst. Bij de wisseling van seizoenen zijn virussen vaak extra actief. Dus als de lente zich aandient, is het goed om wilde knoflook, bieslook en prei te eten, die natuurlijke antibiotica bevatten. In de zomer daarentegen worden we verwend met veel steenvruchten, die zorgen voor extra bètacaroteen en andere carotenoïden en ons zo beschermen tegen beschadiging door de zon.

Steun het milieu en de lokale economie

Door meer lokaal geteelde groenten en vruchten te kopen, weerhoudt u de kleinere, lokale boeren ervan om onder financiële druk hun bedrijf uit te breiden en te ontwikkelen voor industrieel of commercieel gebruik. Behoud van deze landbouwgronden biedt ook dieren, insecten en vogels een plek om te leven en te gedijen. ² ‘Voedselkilometers’ worden verminderd door minder te reizen, waardoor minder fossiele brandstoffen worden gebruikt en er minder uitstoot van CO2 en broeikasgassen plaatsvindt. En omdat lokale boeren niet de grote transport- en distributiekosten hebben die grote agrarische bedrijven wel hebben, kunnen ze meer van hun winst behouden. Kleine, lokale bedrijven helpen om nog succesvoller te worden

Gevarieerd gezonde groenten en fruit eten, boordevol voedingsstoffen, is altijd goed voor onze gezondheid en is zeker een reuzensprong voorwaarts, ver weg van bewerkte levensmiddelen en kunstmatige kleur- en smaakstoffen. Zet groenten en fruit van het seizoen altijd boven aan uw boodschappenlijstje, en profiteer volop van alle voordelen.

1. https://www.bbcgoodfood.com/seasonal-calendar [↩]
2. https://www.gdrc.org/uem/footprints/food-miles.html [↩]

Sushi, de beroemde delicatesse uit de Japanse keuken, is ook in het westen inmiddels razendpopulair.

In de afgelopen jaren zijn Japanse restaurants overal ter wereld als paddenstoelen uit de grond geschoten, zowel in kleine plaatsjes als grote steden. Interessant is dat sushi eigenlijk uit China komt, waar boeren voor het eerst vis begonnen te fermenteren met de rijst uit hun velden, rijstazijn en zout. Tegenwoordig staat de Chinese variant bekend als narezushi. Tijdens de Yayoi-periode (300 v.Chr. – 300 n.Chr.) werd het in Japan geïntroduceerd en sindsdien is het synoniem geworden met de Japanse cultuur. De versie die we nu kennen, bestaat pas ongeveer 200 jaar.

Wat als u niet van vis houdt?

Het is een misvatting dat sushi altijd met vis wordt gemaakt! De meeste mensen kennen het als stukjes rauwe vis die los, in rijst gerold of op rijst worden gepresenteerd. Sushi is in feite de algemene term voor een gerecht met rijst die op smaak is gebracht met azijn en is bedekt met rauwe vis of groenten – niet noodzakelijkerwijs beide. Als u niet van vis houdt of vegetarisch bent, kunt u dus toch sushi eten. Bovendien heeft de westerse wereld sushi aangepast voor een breder publiek, zodat het niet ongebruikelijk is om nu sushi met eend, kip of zelfs rundvlees te zien.

Maar is het gezond?

Dat kan het zeker wel zijn. Net als in de meeste andere keukens zijn er bereidingsopties die de gezondheidsvoordelen verminderen of verbeteren. Als u kiest voor zwaar bewerkte varianten, krijgt u mogelijk meer suiker en lege calorieën binnen dan gedacht. Als u uw sushi met te veel sojasaus op smaak brengt, kan het zijn dat u meer zout eet dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, omdat sojasaus heel veel zout bevat. Er zijn echter manieren om van sushi een heel gezonde snack of zelfs maaltijd te maken:

• Kies voor sashimi. Sashimi is letterlijk de vis zonder rijst of extra sauzen, waardoor u geen extra zout en suiker binnenkrijgt.
• Focus op de groenten en gember. Het is aangetoond dat gember ontstekingsremmend is en sterk genezende eigenschappen heeft¹ . Bovendien smaakt het heerlijk bij sushi!
• Kies voor bruine rijst in plaats van witte. Bruine rijst bevat meer voedingsstoffen en minder snelle koolhydraten.

De specifieke gezondheidsvoordelen van sushi

Sushi is niet alleen heel lekker, maar kan als onderdeel van een gezond voedingspatroon specifieke voordelen opleveren.

Helpt bij de hormoonbalans

Sushirolletjes met zeewier bevatten veel jodium, dat helpt de hormoonhuishouding in balans te houden.² Dit is met name goed voor mensen in de menopauze of met fluctuerende hormoonspiegels. Daarnaast hebben vrouwen in de menopauze vaak problemen met hun schildklierfunctie en jodium kan helpen die functie beter te reguleren.³

Goed voor de huid

Sushi zit vol ingrediënten die van nature antioxidanten bevatten. Die verminderen ongecontroleerde celgroei en vertragen celschade⁴ , waardoor uw huid er jonger, frisser en stralender uitziet.

Verbetert de hersenactiviteit

De vis in sushi bevat van nature veel omega 3-vetzuren, waarvan is aangetoond dat ze goed zijn voor de hersenfunctie. Ze zijn met name goed voor het concentratievermogen en het vermogen om informatie op te nemen.⁵ Omega 3 kan ook bijdragen aan de verlaging van hoge cholesterolwaarden en de bloeddruk.

Helpt bij spierherstel

Sushi eten kan helpen bij vermoeide spieren. Dit komt doordat het vol zit met eiwitten, waarvan is aangetoond dat ze spierherstel aanzienlijk bevorderen.⁶

Beschermt tegen osteoporose

Sushi bevat veel calcium, wat belangrijk is om uw botten gezond en stevig te houden.⁷

Verbetert de immuniteit

Sushi zit boordevol vitamines, mineralen en voedingsstoffen zoals zink, calcium, magnesium, fosfor en ijzer, die allemaal nodig zijn voor een gezond immuunsysteem.⁸

Vermindert het verlangen naar zoetigheid

Van eiwitten is bekend dat ze bijdragen aan een stabiele bloedsuikerspiegel, waardoor uw energieniveau stabiel blijft en u minder behoefte hebt aan eten – vooral zoetigheid.⁹

Als u nog nooit sushi hebt geprobeerd of rauwe vis hebt gegeten, is het misschien tijd om het eens te proberen. Er zijn veel verschillende varianten, zowel met als zonder vis, en er zijn allerlei heerlijke vullingen en toppings om uit te kiezen, waaronder avocado, tofu, kip en groenten. Als u van pittig eten houdt, probeer het dan eens met wasabi, de groene pasta die je vaak bij sushi krijgt. Wasabi is heet, heerlijk en biedt ook nog eens gezondheidsvoordelen, zoals een verkleining van het risico op voedselvergiftiging en bacteriën¹⁰ , waardoor sushi nog gezonder wordt!

1. https://www.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/jmf.2005.8.125 [↩]
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3063534/ [↩]
3. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3109/13697137.2013.838554 [↩]
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3249911/ [↩]
5. http://www.bourre.fr/pdf/251_Bourre_2004_The_Journal_of_Nutrition_Health_and_Agein.pdf [↩]
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20048505/ [↩]
7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2621390/ [↩]
8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2906676/ [↩]
9. https://academic.oup.com/jcem/article-abstract/2/7/421/2722546 [↩]
10. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmicb.2016.01403/full [↩]

Zou dat niet prachtig zijn? Dat we met één druk op een magische knop twee keer zo snel onze dagelijkse taken konden uitvoeren. Dan zouden we tijd overhouden om de dingen te doen die we echt willen doen. Maar totdat we een magische techniek of magisch apparaat ontdekken, zal de was doen altijd tijd kosten. Misschien is het een troost dat onze lichamen uitgerust zijn met kleine hulpjes die met al onze interne taken helpen…

Deze hulpjes heten enzymen: handige eiwitten die fungeren als katalysatoren die veel chemische processen mogelijk maken en versnellen. Neem bijvoorbeeld die was: dankzij enzymen kunnen we onze kleding op lage temperatuur wassen doordat het waspoeder de eiwitten in vlekken opbreekt.

Ondanks hun belangrijke rol worden enzymen zelden zo bejubeld als vitamines, mineralen of andere bekende voedingsstoffen. Iedereen heeft wel eens van vitamine C en magnesium gehoord, maar bijna niemand weet wat trypsine doet.

De ontdekking en functie van enzymen

Baanbrekend chemisch onderzoek zorgde ervoor dat we steeds meer kennis van enzymen kregen.  De Duitse wetenschapper Eduard Buchner¹ ontdekte dat gist zelfs fermenteert als alle levende gistcellen zijn verwijderd. Zijn conclusie was dat enzymen de actieve ingrediënten bij fermentatie waren. Sinds die tijd is het onderzoek naar enzymen essentieel geweest voor een beter begrip van het menselijk lichaam.

Enzymen fungeren als katalysatoren die energie die nog niet beschikbaar is voor een organisme, in een bruikbare vorm transformeren. Sommige doen dit met behulp van andere stoffen, co-enzymen genaamd, die zich binden aan ‘hun’ specifieke enzym en de taak van ‘uitvoerder’ hebben. En omdat co-enzymen alleen maar met een specifiek enzym werken, is ieder enzym verantwoordelijk voor een enkele taak. Hoewel enzymen bij veel metabolische processen betrokken zijn, concentreren we ons in dit artikel op de rol van verteringsenzymen.

Verteringsenzymen² worden in diverse organen geproduceerd: in de speekselklieren (amylase, lipase), in de maag (pepsine) of in de alvleesklier (trypsine). Pepsine en trypsine breken eiwitten af, amylase doet dit met koolhydraten en lipase richt zich op vetten. Door deze macronutriënten af te breken kunnen micronutriënten als vitamines en mineralen zich door de maagwand heen in ons bloed verspreiden. Zonder enzymen zouden deze micronutriënten gewoon door ons systeem worden gevoerd zonder te worden geabsorbeerd. Enzymen zijn daarom van essentieel belang voor ons voedingsevenwicht.

Essentiële enzymen

Vandaag de dag worden stress, niet zo voedzaam en bewerkt voedsel, een zittende levensstijl en ook chronisch piekeren gelinkt aan een potentiële toename van inflammatoire stress in ons lichaam. Enzymen kunnen helpen deze ‘ontstekingsstress’ te verminderen. Zo zouden ze bijvoorbeeld helpen tegen pijn door artrose³. Enzymen zijn daarnaast krachtige antioxidanten, die weefselschade veroorzaakt door vrije radicalen verminderen.

Steeds meer onderzoek wijst uit dat enzymen defecten kunnen gaan vertonen naarmate we ouder worden, vooral als we aan een chronische aandoening lijden⁴. Evenwichtige voeding met alle noodzakelijke vitamines en voedingsstoffen helpen enzymen efficiënt te werken.

Hoewel symptomen van een verstoorde spijsvertering, zoals winderigheid of een opgeblazen gevoel, soms worden toegeschreven aan een enzymtekort, is voor dit verband nog geen overtuigend bewijs gevonden. Dergelijke symptomen kunnen worden veroorzaakt door een alvleesklierinsufficiëntie, maar ook door voedselintolerantie of een onevenwichtig voedingspatroon. Verandering van het voedingspatroon valt dan te overwegen, en als dat geen verlichting brengt, kunt u uw enzymen verhogen met een paar eenvoudige stappen.

Verhogen van uw enzymen

Wilt u ook meer van die verborgen helden in uw systeem? Dan volgt hier een variëteit aan voedingsmiddelen die rijk aan enzymen zijn. Kies bij voorkeur rauwe of gefermenteerde producten; enzymen zijn gevoelig voor hitte en gaan tijdens het koken verloren.

Fruit is altijd goed. Papaja en ananas bevatten respectievelijk de enzymen papaïne en bromelaïne, die als ontstekingsremmers in het lichaam fungeren. Gefermenteerd voedsel bevat veel actieve enzymen: augurken, een traditioneel Aziatische salade met kimchi, drankjes als kombucha en kefir en yoghurtsoorten vormen hiervoor uitstekende bronnen. Probeer gefermenteerde drankjes te combineren met fruit in een smoothie: een verfrissend drankje dat naast waardevolle enzymen ook veel vitamines bevat.

Het is belangrijk dit te balanceren met een gezonde vitamine-inname; veel co-enzymen komen feitelijk voort uit vitamines. Een voedingspatroon op basis van biologische whole-foods, met alle essentiële macro- en micronutriënten en zo min mogelijk bewerkte componenten, geeft de hoeveelheid enzymen in uw lichaam – en daarmee uw algehele welzijn – een impuls.

1. https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1907/buchner/facts/ [↩]
2. https://en.wikipedia.org/wiki/Digestive_enzyme [↩]
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4089899/ [↩]
4. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2210833515000672 [↩]

Klein, glanzend, lekker – en nog goed voor je ook, geen wonder dat kersen bij zoveel mensen in de smaak vallen.

Kersen zijn werkelijk over de hele wereld geliefd, kijk maar naar de Nationale Dag van de Kers in het Verenigd Koninkrijk tot hele festivals die er in de Verenigde Staten aan worden gewijd¹. Wij lijken maar niet genoeg te kunnen krijgen van deze kleine rode vrucht met zijn stevige structuuur en zijn heerlijke zoete of zure smaak (afhankelijk van je voorkeur).

En dat is niet het enige, kersen worden al vele jaren medicinaal gebruikt: ze geven je het gevoel dat ze goed voor je gezondheid zijn omdat ze vol zitten met voedingsstoffen, vitaminen en mineralen.

De wetenschap achter kersen

Het dieprode pigment van het vruchtvlees bevat polyphenolische, flavonoïde verbindingen, bekend als anthocyaan glycosiden. Anthocyanen zijn de rode, paarse of blauwe pigmenten die in veel groenten en fruit zitten. De anthocyanen zijn vooral geconcentreerd in de schil en staan er om bekend een aantal krachtige antioxiderende eigenschappen te bezitten.

In enkele recente studies is dit grondig bekeken: onderzoekers die zich richtten op Montmorency-kersen, hebben een aantal mogelijke positieve werkingen ontdekt van het zurige sapconcentraat van deze specifieke sort².

Mogelijk profijt: herstel na training

Fietsers die zich voorbereiden op een racedag hebben een nieuw soort sportdrank tot hun beschikking: zuur kersensap, dat een positieve werking heeft op hun hersteltijd na het sporten. Een studie³ naar een groep fietsers die met elkaar streden in een gesimuleerde wegwegwedstrijd, wees uit dat Montmorency-kersensap hielp om het herstel te versnellen, de spierfunctie te behouden en bepaalde symptomen van door training veroorzaakte ontstekingen te verminderen.

16 goed getrainde mannelijke fietsers werden verdeeld in twee groepen. De ene groep dronk zuur Montmorency-kersensap, terwijl de andere groep een placebodrank kreeg die een gelijke hoeveelheid koolhydraten bevatte. Onderzoekers ontdekten dat de renners in de Montmorency-kersengroep hun spierfunctie behielden en minder last hadden van bepaalde ontstekingsreacties in vergelijking met de groep van de placebodrank.

Interessant is ook dat dit zure kersensap de training efficiënter leek te maken omdat de spieren minder zuurstof nodig hadden om te functioneren. Na 24 uur waren de maximale zuurstofopname-waarden van de sapgroep lager dan die van de placebogroep.

Mogelijk profijt: beter slapen

Onderzoek wijst er op dat dagelijks ‘s ochtends en ‘s avonds zuur kersensap drinken helpt om ‘s nachts beter te kunnen slapen⁴. Zure Montmorency-kersen zijn een natuurlijke bron van melatonine, een hormoon dat helpt bij het reguleren van de slaap-waak-cyclus.

Onderzoekers ontdekten dat door gedurende twee weken twee keer per dag zuur Montmorency-kersensap te drinken, de slaapduur met bijna 90 minuten werd verlengd onder oudere volwassenen met slapeloosheid.

Degenen die twee keer per dag zuur kersensap dronken, sliepen in een gecontroleerde omgeving elke nacht meer dan een uur langer (gemiddeld 84 minuten).

Het onderzoek wijst er op dat kersenconcentraat zelfs gunstig zou kunnen zijn voor mensen die moeite hebben met slapen, zoals mensen met slapeloosheid, ploegendienst of jetlag.

Mogelijk profijt: het geeft verlichting bij jicht

Onderzoekers hebben ontdekt dat na het drinken van Montmorency- kersensapconcentraat het urinezuur-peil in de lichamen van een experimentele focusgroep in slechts een paar uur aanzienlijk verminderde⁵. Dit is van potentieel belang omdat een hoog urinezuur-peil tot jicht kan leiden. Niet iets om echt mee te schitteren misschien, maar een zoveelste voorbeeld van de verschillende manieren waarop een eenvoudige kers onze lichaamsfuncties kan ondersteunen.

Klein…maar fijn

Dit zijn slechts enkele van de meest recente onderzoeksresultaten naar de mogelijkheden van dit kleine maar krachtige steenvruchtje. Het ziet er niet naar uit dat kersen ooit minder geliefd zullen worden, dus reden te meer om ze aan uw dieet toe te voegen – en de volgende keer dat u geniet van een zoet toetje met een kers er bovenop, hoeft u zich helemaal niet meer zo schuldig te voelen…

1. https://www.gov.uk/government/news/pip-pip-hooray-its-national-cherry-day [↩]
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5872786/ [↩]
3. https://www.northumbria.ac.uk/research/research-impact-at-northumbria/economic-impact/studies-on-cherry-juice-unravel-a-multitude-of-health-benefits/ [↩]
4. https://blog.euromonitor.com/cherries-more-than-just-antioxidants/ [↩]
5. https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-08/wsc-ner080618.php [↩]