Voor een goede gezondheid is een proactieve benadering het beste.

Daarom is het belangrijk dat we het immuunsysteem ondersteunen. Deze complexe structuur beschermt ons tegen schadelijke indringers van buitenaf en bestrijdt gezondheidsproblemen die we tegenkomen. Dit complexe lichaamssysteem speelt een belangrijke rol in de algehele gezondheid door ons lichaam elke minuut van de dag te beschermen, te ondersteunen en in evenwicht te houden.

In de huidige wereld is het gebruikelijk om bij elk symptoom geneesmiddelen te gebruiken die zonder recept verkrijgbaar zijn. Hoewel dat niet altijd slecht is, zijn er talloze opties om het immuunsysteem te ondersteunen, waardoor we niet direct naar geneesmiddelen hoeven te grijpen.

Hebt u behoefte aan ideeën?

Hier volgen tien manieren om uw immuunsysteem te versterken en te ondersteunen:

1. Hydrateren

Dagelijks (de helft van) uw lichaamsgewicht aan (idealiter gefilterd) x 30 ml water drinken is een goed begin om uw lichaam vrij te houden van indringers en toxinen.

2. Rust

Een goede nachtrust is essentieel voor het herstel van het immuunsysteem en moet worden aangevuld met rust en pauzes gedurende de dag.

3. Beweging

Lichaamsbeweging ondersteunt de bloedsomloop door het lichaam, waardoor elementen van het immuunsysteem het bloed en de omringende weefsels kunnen ondersteunen. De verplaatsing van bloed, vloeistoffen en deze elementen ondersteunt het afvoeren van onzuiverheden en infecties uit het lichaam.

4. Gezond dieet

Het elimineren van suiker uit uw eten en drinken moet een hoge prioriteit hebben op uw lijstje voor een gezond dieet. In combinatie met veel kleurrijke groenten en fruit, voldoende eiwitten en gezonde vetten kan het immuunsysteem opbloeien met de juiste voedingsstoffen.

5. Verminderde blootstelling aan toxine

Pesticiden, lood, schimmels en zware metalen kunnen allemaal schadelijk zijn voor uw immuunsysteem. Het eten van biologische producten en het elimineren van gevaarlijke gifstoffen kan helpen.

6. Gezonde bacteriën ondersteunen

Ons microbioom in de darmen is essentieel voor een gezond immuunsysteem. Prebiotica en probiotica in uw dagelijkse voeding kunnen een groot verschil maken. Probeer gefermenteerd voedsel zoals kimchi en zuurkool, evenals yoghurt en kefir.

7. Omgaan met stress

Hoewel we stress in ons leven niet volledig kunnen elimineren, kunnen we wel leren er op een gezonde manier mee om te gaan. Zelfexpressie (zoals dansen, zingen, schilderen, een dagboek bijhouden, enz.), adaptogene kruiden en bosbaden kunnen wonderen verrichten om rust en kalmte te brengen, zodat ons immuunsysteem kan uitrusten en herstellen.

8. Ademhalingsoefeningen

Wist u dat uw middenrif eigenlijk een pomp is voor het lymfesysteem, dat afval afvoert? Diep ademhalen en ademhalingsoefeningen helpen de beweging van immuuncellen te ondersteunen en zo afval op te ruimen waar dat nodig is in het hele lichaam. Probeer indien mogelijk dagelijks meditatie- of ademhalingsoefeningen te doen.

9. Evenwichtige stemming

Een slechte stemming is niet alleen vervelend voor uw partner en kinderen, maar ook voor uw immuunsysteem.  Een sterke band met anderen hebben, van hobby’s genieten, emoties verwerken en zelfs het innemen van medicijnen (of het nu gaat om kruiden of voorgeschreven medicijnen) wanneer dat nodig is, dit alles kan een evenwichtige stemming ondersteunen.

10. Supplementen

Als aanvulling op de bovenstaande aanbevelingen kunnen sommige supplementen helpen om het immuunsysteem sterk te houden, zoals:

• Zink
• Vitamine C
• Vitamine D
• Vlierbes
• Citroenmelisse
• Knoflook
• Omega 3-vetzuren
• Multi-probiotica
• Astragalus
• Druivenpitextract
• Eetbare paddenstoelen (zoals lakzwam, chaga, elfenbankje, enz.)

Bespreek met uw arts welke het beste voor u kunnen werken en houd rekening met eventuele chronische aandoeningen die u hebt of geneesmiddelen die u mogelijk gebruikt.

Zoals u ziet, kunt u meer doen om ziekte te voorkomen dan eenvoudig een voorgeschreven medicijn nemen.  Een levensstijl vol gezonde keuzes kan uw immuunsysteem voorbereiden op indringers en ondersteunen wanneer het in actie moet komen.

Wat kunt u vandaag doen om uw immuunsysteem op dit moment te ondersteunen?

REFERENTIES

https://www.mayoclinichealthsystem.org/hometown-health/speaking-of-health/support-your-immune-function-with-good-nutrition

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/how-to-boost-your-immune-system

https://health.clevelandclinic.org/eat-these-foods-to-boost-your-immune-system/

Kinderen zijn ontdekkingsreizigers, denkers, verkenners en ze dragen iets bij aan de wereld.

Ze spelen graag, van fantasiespel tot georganiseerde sporten en alles daartussenin. Ze vinden iedere activiteit leuk, hoe groot of klein ook. En om dit allemaal te kunnen doen, hebben ze een sterk immuunsysteem nodig.

Het gaat daarbij om de kinderen en het belang van een gezond afweersysteem om ziekte te voorkomen. 

Met al die ontdekkingen en spelmogelijkheden komen kinderen hoe dan ook in contact met bacillen, virussen, bacteriën en toxinen die een verkoudheid, griep of andere ziekte tot gevolg kunnen hebben. Het ondersteunen van de weerstand is dan ook een van de belangrijkste dingen die u kunt doen om de geest en het lichaam van een kind te ondersteunen.

Naast leefgewoonten die als basis kunnen dienen voor gezondheid en weerstand bij kinderen (met name op school), zijn er belangrijke voedingsstoffen die het afweersysteem van het lichaam stimuleren door een gezonde immuniteit op te bouwen en te behouden.

Hieronder leest u meer over vijf van deze belangrijke voedingsstoffen en hoe u deze vandaag al kunt integreren in het leven van uw kinderen.

1. Probiotica

Deze levende bacteriën hebben een positief effect op elk immuunsysteem – met name op dat van kinderen. 

Elk menselijk lichaam heeft een microbioom van bacteriën, protozoa, virussen en schimmels dat alles doet: van het reguleren van de stemming tot het beheersen van het gewicht en het ondersteunen van de weerstand.

Een dagelijkse dosis probiotica – in de vorm van voedsel of supplementen – geeft het immuunsysteem van kinderen een voordeel op school, tijdens activiteiten, bij het sporten en in het leven in het algemeen.

Voor een dieet dat rijk is aan probiotica, kunt u kinderen voedingsmiddelen aanbieden zoals:

• yoghurt
• kefir
• kimchi
• tempeh
• miso
• zuurkool

Daarnaast biedt een probiotisch supplement levende bacteriestammen. Deze zijn verkrijgbaar als kauwtablet of capsule en er zijn ook poedersupplementen die u aan sap of water kunt toevoegen of waarvan u gewoon een lepel kunt nemen.

2. Vitamine C

Vitamine C is een bekende stof om de weerstand te verbeteren (dankzij alle antioxidanten) en wordt vaak geassocieerd met citrusvruchten.

Ga hierbij niet direct voor een glas sinaasappelsap (dat mogelijk grote hoeveelheden suiker bevat), maar geef kinderen bijvoorbeeld verschillende soorten fruit en groenten met een hoog vitamine C-gehalte, zoals:

• bladgroenten als spinazie en boerenkool (voeg deze toe aan pastasaus, in een omelet of aan een smoothie voor een extra vitamineboost)
• aardbeien (gebruik als topping bij havermout of ontbijtgranen, of in een salade of dessert)
• broccoli (geroosterd, gegrild of gestoomd – voeg kruiden of een dipsaus toe voor extra smaak)
• avocado’s (pureer en smeer ze op een geroosterde volkorenboterham met wat olijfolie en zout voor een eenvoudig ontbijt)
• citrus (snijd in plakjes als snack, pers uit in bruiswater of voeg toe aan een verse salade)

3. Zink

Zink is een essentieel mineraal voor een goede cellulaire functie en is erg belangrijk voor een goede weerstand. Zink zit in verschillende soorten voedsel en kan ook als supplement worden ingenomen.

Integreer de volgende voedingsmiddelen in het dagelijkse dieet van een kind om het immuunsysteem te ondersteunen:

• eieren
• vlees en gevogelte
• tofu
• yoghurt
• noten en zaden
• volkorengranen
• bonen
• pure chocolade

4. Vitamine D

Vitamine D wordt in verband gebracht met een goede weerstand. Een gezonde hoeveelheid vitamine D in het lichaam kan namelijk zorgen voor een gezond afweersysteem. Lage concentraties vitamine D houden verband met auto-immuunziekten en een verhoogd risico op infectie en ziekte. 

Voeg naast supplementen in pil- of vloeibare vorm vitamine D toe aan het dieet van een kind door middel van:

• vette vis zoals zalm, tonijn en makreel 
• visolie
• eieren
• champignons

5. Omega 3-vetzuren

Deze vetzuren bestrijden ontstekingen en reguleren cellen die het immuunsysteem ten goede komen. Omega 3 kan als supplement worden ingenomen (zorg ervoor dat het supplement zowel DHA als EPA bevat), bijvoorbeeld als pil, kauwtablet en vloeistof. Daarnaast is omega 3 te vinden in:

• zalm, kabeljauw, haring, makreel, sardines en tonijn in blik
• noten
• lijn- en chiazaad
• eieren
• avocado’s
• edamame
• tofu

Een gezond kind heeft een gezond immuunsysteem nodig. Wat een kind eet en binnenkrijgt, kan de weerstand ondersteunen of schaden. Door de weerstand van een kind doelbewust te ondersteunen, kunnen ze blijven groeien, zich ontwikkelen, leren en volop genieten van hun kindertijd. Blijf u dus bewust van dat wat u kunt doen om ze te helpen gezond te blijven.

REFERENTIES:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3166406/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6834330/

Wist u dat bepaalde stofjes in ons lichaam (vier neurotransmitters, om precies te zijn) van invloed zijn op onze gemoedstoestand?

Serotonine is een van die wonderbaarlijke neurotransmitters die gezamenlijk wel gelukshormonen worden genoemd (samen met dopamine, oxytocine en endorfine). Het wordt vooral geassocieerd met stemming en gevoelens van ontspanning en rust.

Serotonine verspreid informatie door het hele lichaam en is een chemische transmitter die voornamelijk in de darmen wordt geproduceerd met een directe verbinding met de hersenen. Dit betekent dat het niveau van serotonine een groot effect kan hebben op ons welzijn.

Laten we hier eens dieper op ingaan.

Serotonine ontstaat uit het aminozuur tryptofaan. Tryptofaan wordt omgezet in 5-HTP en uiteindelijk in serotonine. In wezen is tryptofaan de bouwsteen voor deze neurotransmitter.

Wanneer het serotonineniveau laag is, kunnen er symptomen optreden zoals:

• Depressie
• Angst
• Impulsief gedrag
• Prikkelbaarheid
• Slaapproblemen
• Ongewenste keuzes

Maar wat draagt bij aan een lage serotoninespiegel?

Hoewel er nog steeds onderzoek naar wordt gedaan, lijkt er een sterk verband te zijn met darmgezondheid. 

Serotonine wordt sterk beïnvloed door het darmmicrobioom. Een slecht eetpatroon, een gebrek aan nuttige bacteriën en overmatig gebruik van antibiotica kunnen allemaal van invloed zijn op de aanmaak van deze neurotransmitter.

Om een gezond niveau te behalen en behouden, kunt u zelfzorgtechnieken toepassen zoals:

• Buikademhaling
• Meditatie
• Yoga
• Boswandelingen
• Aerobische oefeningen
• Massage
• Naar buiten gaan en genieten van de zon (bij voorkeur dagelijks ten minste 10 tot 15 minuten)
• Een voedingspatroon dat rijk is aan gezonde bacteriën, waaronder pre- en probiotica
• Eten van voedsel dat rijk is aan tryptofaan en gezonde koolhydraten voor een goede opname (zoals een sandwich met kalkoen en kaas op tarwebrood of zalm met bruine rijst)
• Bewust gebruik van antibiotica
• 5-HTP-supplementen

Daarnaast zijn er SSRI’s, een veelgebruikt antidepressivum dat de afvoer van serotonine uit de hersenen remt en het lichaam stimuleert om het in plaats daarvan te recyclen. Dit is nuttig bij ernstige gevallen van depressie.

Hoewel welzijn afhankelijk kan zijn van een verscheidenheid aan factoren op het gebied van levensstijl en lichamelijke en geestelijke gezondheid, speelt serotonine ook een belangrijke rol.

Een gezond dieet in combinatie met actieve zelfzorg kan deze neurotransmitter ondersteunen en uiteindelijk uw stemming verbeteren. En dat stemt pas echt vrolijk.

Antibioticaresistentie kan de menselijke gezondheid over de hele wereld beïnvloeden en is een belangrijk actiepunt voor de Wereldgezondheidsorganisatie.

Antibiotica wordt gebruikt om bacteriële infecties bij mensen en dieren te voorkomen en behandelen. Echter, door de grote beschikbaarheid en het misbruik van antibiotica zijn sommige bacteriën resistent geworden tegen de medicijnen die zijn bedoeld om hen te doden of te voorkomen dat ze het lichaam binnendringen. Dit is het gevolg van een snellere ontwikkeling van het evolutionaire proces, wat betekent dat resistente bacteriën overleven en hun antibioticaresistentie doorgeven.

Hierbij is het belangrijk om te weten dat het de micro-organismen zijn die resistent zijn tegen een antibioticum, en niet de persoon of het dier waarin ze leven. In tegenstelling tot andere geneesmiddelen geldt voor antibiotica dat hoe meer ze worden gebruikt, hoe minder effectief ze worden.

Dit is een wereldwijd probleem. In de VS raken zo’n twee miljoen mensen besmet met bacteriestammen die resistent zijn tegen antibiotica. In de Europese Unie zijn zorgverleners per jaar naar schatting ongeveer €1,5 miljard kwijt aan dit probleem. 

Kunnen antibiotica de goede bacteriën in het lichaam aantasten?

Allereerst is het belangrijk om te weten dat niet alle bacteriën schadelijk zijn. Sommige bacteriën leven in het lichaam en zijn juist gunstig. Goede bacteriën, ook wel probiotica genoemd, spelen zelfs een belangrijke rol in het effectief functioneren van het lichaam.

Er kunnen honderden soorten ‘goede’ bacteriën voorkomen in een spijsverteringsstelsel, met een totaal van 100 biljoen organismen. Goede bacteriën beperken het aantal ‘slechte’ bacteriën, ondersteunen de spijsvertering, breken complexe voedingsmiddelen af, houden de gezondheid van de darmflora in stand, voorkomen infecties en ontstekingen, en ondersteunen het algehele immuunsysteem.

Onderzoek heeft echter aangetoond dat antibiotica het tegenovergestelde effect kunnen hebben dan waar ze eigenlijk voor zijn bedoeld. Er is aangetoond dat bepaalde antibiotica het ecosysteem van de buik uit balans kunnen brengen en kunnen verstoren,¹ en de goede bacteriën kunnen doden. Dit heeft dubbele gevolgen: iemand kan gevoeliger worden voor infecties en het kan de bestaande infectie zelfs verergeren.²

Als antibiotica doorgaand worden misbruikt, groeit het risico dat bacteriën resistent worden tegen behandelingen. Het gevolg hiervan zou zijn dat infecties in de toekomst veel moeilijker te behandelen zijn.

Hoe een gezond dieet helpt de antibioticaresistentie te verminderen

Een gezond ecosysteem van goede bacteriën in de buik, essentieel voor veel lichaamssystemen, wordt sterk beïnvloed door het voedsel dat iemand eet.

Uit een recent onderzoek³ is gebleken dat voeding een directe invloed heeft op zowel de hoeveelheid als de diversiteit van genen die resistent zijn tegen antibiotica. Uit het onderzoek bleek dat diëtaire maatregelen nuttig kunnen zijn in de strijd tegen de dreiging van antibioticaresistentie.

Voedsel dat rijk is aan probiotica kan ook een belangrijke rol spelen. Dergelijke goede bacteriën komen voor in allerlei soorten voedsel, zoals yoghurt, gerijpte kazen en miso. Andere voedingsmiddelen worden nu echter aangevuld met levende probiotica voor extra gezondheidsvoordelen.

Voedingsmiddelen als bananen, knoflook en appelciderazijn zijn gecategoriseerd als ‘prebiotica’⁴ omdat ze de voedingsvezels leveren die nodig zijn om de goede bacteriën te voeden.

Hoewel het onderzoek naar de voordelen en risico’s van probiotica nog steeds in de beginfase zit, bleek uit een recente systematische beoordeling dat kinderen die dagelijks een probiotisch supplement innemen, in de toekomst 29% minder vaak antibiotica voorgeschreven zullen krijgen.

Hoewel verder onderzoek nog nodig is, kunnen probiotica en veranderingen in voeding een belangrijke rol spelen bij het verminderen van het gebruik van antibiotica en daarmee ook de antibioticaresistentie.

1. NCBI: Disruption of the Gut Ecosystem by Antibiotics [↩]
2. Science Daily: Antibiotics destroy good bacteria and worsen oral infection [↩]
3. Gut Microbiota For Health: Diet could help fight the problem of antibiotic resistance [↩]
4. Healthline: The 19 best prebiotic foods you should eat [↩]

Waarom zou ik oefeningen voor de nervus vagus doen?

De nervus vagus is essentieel voor uw gezondheid, omdat deze zenuw uw hersenen verbindt met de andere organen in uw lichaam en alle belangrijke lichaamsfuncties helpt te reguleren. De zenuw loopt door uw hele lichaam en kan daardoor niet alleen uw fysieke gezondheid en welzijn beïnvloeden, maar ook uw emotionele gesteldheid.
De nervus vagus beïnvloedt uw ademhaling, hartslag en mentale gezondheid. Oefeningen voor de nervus vagus kunnen dus voordelen bieden voor uw hele lichaam, zoals ontspanning en stressverlaging.

Nervus vagus en oefeningen – ondersteun uw lichaam

De nervus vagus, oftewel zwervende zenuw, loopt van uw hersenen naar uw torso en is daarmee een van de langste zenuwen in het menselijk lichaam én het belangrijkste onderdeel van het parasympathische zenuwstelsel, ook wel het “rust- en spijsverteringsstelsel” genoemd. Het parasympathische zenuwstelsel bespaart energie door de hartslag te verlagen en het lichaam in uiteenlopende situaties te kalmeren. Verschillende delen van het lichaam communiceren via de nervus vagus met de hersenen. Uit onderzoeken is gebleken dat oefeningen voor de nervus vagus het lichaam kunnen ondersteunen door hoofdpijn,¹ maag- en darmaandoeningen² en de symptomen van depressie³ te verlichten en uw slaap te bevorderen.⁴

Diverse oefeningen voor stimulering van de nervus vagus

Omdat de nervus vagus onze grootste zenuw is die de rustfasen van het lichaam ondersteunt, kunnen oefeningen om deze zenuw te stimuleren helpen tegen stress en angstigheid. Oefeningen voor lichaam en geest, zoals yoga en ademhalingstechnieken, kunnen deze zenuw ondersteunen volgens een onderzoek uitgevoerd door het Instituut Psychologie, Cognitieve Psychologie, Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Universiteit Leiden.⁵

Uit aanvullende onderzoeken is gebleken dat stimulering van de nervus vagus een rol speelt bij het remmen van ontstekingen, pijnbeheersing en gemoedstoestand.⁶ De nervus vagus kan fysiek en tonisch gestimuleerd worden, en in bepaalde gevallen kan de nervus vagus ook kunstmatig worden ondersteund en gestimuleerd met elektrische impulsen.⁷ Maar dagelijks uw eigen oefeningen doen, zoals ademhalingsoefeningen, is meestal al meer dan genoeg.

Oefeningen om de nervus vagus te kalmeren

De nervus vagus reguleert een groot deel van het zenuwstelsel en moet daarom tegen stress en angstgevoelens worden beschermd. Kalmerende oefeningen voor deze zenuw kunnen het parasympathische zenuwstelsel stimuleren, wat u beschermt tegen zwakheden en uw immuunsysteem sterk houdt. En deze oefeningen zijn ook nog eens heel simpel! Probeer de volgende oefeningen om de nervus vagus snel te stimuleren:

• Wandelen
• Lachen
• Yoga
• Gezicht wassen met koud water

Ademhalingsoefeningen voor de nervus vagus

Onderzoeken hebben aangetoond dat diep en langzaam ademhalen de nervus vagus stimuleert en angstigheid kan verminderen.⁸ Probeer langzaam in en uit te ademen om het zenuwstelsel te kalmeren, waarbij u uw buik ontspant om de lucht vrij te laten stromen. Ontspan de spieren in uw nek en schouders en adem langzaam gedurende twee tellen door uw neus in, waarbij uw buik uitzet tijdens het inademen. Adem daarna langzaam via uw mond uit en herhaal het proces terwijl u zichzelf kalmer voelt worden.

Verstevigingsoefeningen voor de nervus vagus

De vagale tonus kan de gezondheidstoestand van de zenuw⁹ omschrijven en het gehele parasympathische zenuwstelsel activeren.

Omdat de nervus vagus met de stembanden is verbonden, kunnen oefeningen als zingen, neuriën of gorgelen deze zenuw stimuleren. Het ritmische uitspreken (chanten) van de OM-klank is een bekende techniek uit yoga, waarmee u ook de nervus vagus kunt stimuleren.¹⁰ Ga hiervoor in een comfortabele houding zitten, waarin u echter niet in slaap valt, bijvoorbeeld in de kleermakerszit. Sluit uw ogen en leg uw handen op uw knieën met de handpalmen omhoog waarbij uw duim en wijsvinger elkaar raken. Haal diep adem, ontspan uw lichaam en begin ‘OM’ (OHM of AUM) te chanten. Dit hoeft niet heel hard, het is genoeg om tot een subtiele innerlijke trilling te komen.

Uw zenuwstelsel kalmeren – met oefeningen voor stimulering van de nervus vagus

Met voedingsmiddelen die het lichaam kalmeren, kunt u ook de nervus vagus stimuleren. Zo kunnen diverse mineralen de zenuw ondersteunen. Verder vormen probiotica een goede ondersteuning van darmbacteriën. Wetenschappelijk is aangetoond dat deze de functie van het zenuwstelsel verbeteren.⁸
Oefeningen voor de nervus vagus kunnen eenvoudig in het dagelijks leven worden geïntegreerd en zijn een geweldige manier om beter voor uw welzijn te zorgen.

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4970666/ [↩]
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6517481/ [↩]
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29424758/ [↩]
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2576315/ [↩]
5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6189422/ [↩]
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26364692/ [↩]
7. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/vagus-nerve-stimulation/about/pac-20384565 [↩]
8. https://sass.uottawa.ca/sites/sass.uottawa.ca/files/how_to_stimulate_your_vagus_nerve_for_better_mental_health_1.pdf [↩] [↩]
9. https://sass.uottawa.ca/sites/sass.uottawa.ca/files/how_to_stimulate_your_vagus_nerve_for_better_mental_health_1.pdf [↩]
10. https://www.arcvic.org.au/34-resources/402-vagus-nerve-exercises [↩]