Hoewel het niet wordt erkend als een medische aandoening, werd de term bijniervermoeidheid in 1998 bedacht door de chiropractor en natuurgeneeskundige James Wilson.

Aangenomen wordt dat deze vermoeidheid optreedt wanneer een of meer essentiële hormonen, waaronder cortisol, niet in voldoende hoeveelheden worden geproduceerd door uw bijnieren. Wanneer we stress ervaren, laat ons lichaam een stoot cortisol in onze bloedbaan vrijkomen om die spanning te kunnen verwerken. De theorie rond bijniervermoeidheid is dat langdurige blootstelling aan stress de voorraad hormonen in de bijnieren kan laten afnemen. Dit kan leiden tot een laag cortisolniveau, wat een scala aan symptomen met zich meebrengt.¹

Hebt u ooit weinig energie gehad en zich steeds moe gevoeld? Er kunnen veel verklaringen zijn voor deze veelvoorkomende symptomen, variërend van stress, gewoon te veel doen, een drukke levensstijl of een ziekte of infectie. Daarom is het altijd raadzaam om een arts te raadplegen, maar deze veelvoorkomende symptomen kunnen ook wijzen op bijniervermoeidheid.

Maar dat bijniervermoeidheid geen erkende medische aandoening is, betekent niet dat de symptomen die het veroorzaakt, minder echt en onaangenaam zijn. Het betekent ook niet dat u de symptomen maar moet accepteren en ermee moet leren leven.  

Wat veroorzaakt bijniervermoeidheid?

Uw bijnieren bevinden zich boven uw nieren en zijn verantwoordelijk voor de productie van de hormonen die u helpen om uw bloedsuiker en bloeddruk te reguleren, in reactie op stress en het verbranden van vet en eiwitten. Er wordt verondersteld dat bijniermoeheid wordt veroorzaakt doordat deze klieren niet goed functioneren. Er zijn geen specifieke tests om bijniervermoeidheid te diagnosticeren, dus vaak is het zaak om andere aandoeningen uit te sluiten en de symptomen vervolgens rechtstreeks te behandelen.²

Wat zijn de symptomen van bijniervermoeidheid?

Bijniervermoeidheid brengt een hele reeks symptomen met zich mee, waarvan sommige vaker voorkomen dan andere. Veelvoorkomende symptomen zijn:

• Vermoeidheid
• Zwakte
• Wattenhoofd
• Gebrek aan motivatie
• Gebrek aan eetlust
• Onverklaarbaar gewichtsverlies

Andere symptomen kunnen zijn:

• Pijnlijke spieren en gewrichten
• Lage bloeddruk
• Duizeligheid bij het opstaan
• Donkerdere huid op het gezicht, de hals en/of de rug van de handen
• Zin in zout eten
• Verlies van lichaamshaar³

Wat kunt u doen om bijniervermoeidheid te verlichten?

Aangezien er veel symptomen kunnen zijn die gepaard gaan met bijniervermoeidheid en bijniervermoeidheid op zich geen erkende medische aandoening is, raden we u aan om altijd met uw arts te overleggen om andere gezondheidsproblemen uit te sluiten. De behandeling van bijniervermoeidheid komt vaak neer op het uitsluiten van andere oorzaken voor de manier waarop u zich voelt en het behandelen van de specifieke symptomen die u ervaart. Er is een aantal stappen die u zelfstandig kunt nemen om uw symptomen onder controle te houden en gezonder te leven, waaronder stoppen met drinken, stoppen met roken, stoppen met drugs en daarnaast regelmatig sporten. Andere manieren om uw symptomen te verlichten zijn:

Een regelmatige slaap-waakroutine toepassen

Onderzoeken hebben aangetoond dat slaap belangrijk is om lichaam en geest te helpen zich opnieuw op te laden, om ons gezond te houden en om bepaalde ziekten of aandoeningen te bestrijden.⁴

Het kan echter moeilijk zijn om uw gedachten uit te schakelen en in slaap te vallen, dus als u iemand bent die moeite heeft om ‘s avonds tot rust te komen, volg dan deze tips:

• Ga naar bed en zet de wekker op dezelfde tijd, zelfs in het weekend. Een regelmatige routine helpt uw lichaam te herkennen wanneer het tijd is om wakker te zijn en te slapen
• Maak van uw slaapkamer een prettige slaapomgeving. Zorg ervoor dat het niet te warm of te koud is en verwijder felle lampen
• Zorg ervoor dat uw bed, kussen, matras en lakens schoon en comfortabel zijn, zodat u zich kunt ontspannen
• Kijk geen televisie en gebruik uw mobiele telefoon niet in de slaapkamer
• Vermijd cafeïne, alcohol of grote maaltijden in de uren voorafgaand aan uw bedtijd, want deze hebben allemaal een stimulerend effect
• Sport overdag om uw lichaam te helpen ‘s avonds te ontspannen en klaar te zijn voor uw nachtrust

Behandeling van bijniervermoeidheid door middel van een dieet

Omdat er geen bewijs is voor bijniervermoeidheid als aandoening, is er ook slechts beperkt bewijs voor de behandeling met een dieet. Maar bekende gezondheidsvoordelen van een voedzaam dieet zijn meer energie en meer voedingsstoffen die het lichaam nodig heeft om te groeien en te herstellen.⁵

Door een gezond, evenwichtig dieet te volgen, kunt u de stress op uw bijnieren verminderen. Probeer uw maaltijden te baseren op magere eiwitten, groenten en volkorengranen, zodat uw energieniveau op natuurlijke wijze toeneemt. Uit onderzoek is gebleken dat vitamine C, B1, B5 en E, magnesium, zink, supplementen voor de bijnierklieren, ashwagandha, panax ginseng en zoethout nuttig kunnen zijn bij het verminderen van bijniervermoeidheid.⁶

Onthoud altijd dat, of de aandoening nu medisch wordt erkend of niet, uw symptomen echt zijn en aandacht verdienen. Medisch advies inwinnen is altijd de eerste stap, maar het is nooit te vroeg om gezonder te eten en een betere levensstijl te kiezen. Dat helpt niet alleen bij bijniervermoeidheid, maar ook bij veel andere aandoeningen.

1. Is adrenal fatigue “real”? [↩]
2. Adrenal Fatigue [↩]
3. What is adrenal fatigue? [↩]
4. Why Do We Need Sleep? [↩]
5. Health benefits of eating well [↩]
6. Understanding Adrenal Fatigue: Nutritional and lifestyle strategies to effectively restore proper adrenal function [↩]

Wat is stress?

We ervaren allemaal stress in ons leven. Er zijn veel voorkomende stressfactoren die we allemaal herkennen, zoals grote veranderingen in het leven, onzekerheid over de toekomst, ziekte, conflict en financiële problemen. Hoewel deze onze mentale gezondheid danig op de proef kunnen stellen, hoeft stress niet negatief te zijn. In bepaalde omstandigheden kan een korte periode van positieve stress ons zelfs motiveren om succesvol te zijn en obstakels te overwinnen. Tijdens de coronacrisis kreeg bijna iedereen te maken met meer stress, vooral jongeren. 

In een rapport uit 2021 van de Britse liefdadigheidsinstelling Student Minds staat dat “met name jongeren het zwaar kregen te verduren door de coronacrisis, vanwege beperkt onderwijs, minder goede arbeidsperspectieven en minder sociaal contact met leeftijdsgenoten werden ze driedubbel getroffen.”¹  

Zijn studenten bijzonder gevoelig voor stress?

Ja, we weten dat stress echt vaak bij studenten voorkomt. De NHS zegt: “Studeren aan de universiteit kan een stressvolle ervaring zijn, maar ook leuk en spannend.  U voelt zich misschien gestrest over gaan studeren aan de universiteit, examens, deadlines voor studieopdrachten, samenwonen met mensen die u niet liggen of nadenken over de toekomst.” ²

Zelfs vóór corona gaven talloze Europese en Amerikaanse onderzoeken consistent een hoog percentage studenten aan dat last had van stress en angst als gevolg van een groot aantal factoren. Veel van deze studenten durfden niet goed over problemen met hun mentale gezondheid te praten en waren bang om te worden gestigmatiseerd als ze hulp zouden zoeken.

³

⁴

⁵

Waarom ervaren studenten zo veel stress?

Gaan studeren aan een universiteit of hogeschool is een belangrijke nieuwe fase in het leven, die verschillende uitdagingen met zich meebrengt. Behalve dat jongeren zich moeten aanpassen aan academische eisen en de druk van deadlines, ervaren veel van hen tegelijkertijd voor het eerst hoe het is om zelfstandig te leven. Het is een tijd waarin ze zich snel moeten aanpassen. Ze gaan van de vertrouwde routines die ze kenden als kind naar de realiteit van volwassenheid: omgaan met huisgenoten in een nieuwe stad, vrienden maken, een beperkt budget beheren en misschien wel de verantwoordelijkheid voor een parttime baan naast hun studie. Al deze veranderingen kunnen zowel angst als opwinding met zich meebrengen.

Enkele van de factoren die studenten het vaakst noemen als stressfactor zijn:

• Studiedruk en deadlines
• Examens
• Problemen met tijdsbeheer
• Ongezonde gewoonten, zoals te veel alcohol drinken
• Zich eenzaam voelen of heimwee hebben
• Slechte eetgewoonten vanwege budget/omstandigheden
• Financiële druk en schulden
• Slechte accommodatie
• Vriendschaps- of relatieproblemen
• Aanpassen aan een nieuwe omgeving
• Faalangst
• Zorgen over arbeidsperspectieven

Welke mogelijke stresssymptomen zijn er?

Volgens de Britse liefdadigheidsinstelling MIND voelen mensen die last hebben van stress zich vaak:

• Geïrriteerd
• Angstig
• Overbelast
• Niet in staat om plezier te maken of uit te kijken naar het leven
• Onrustig, niet in staat om zich te concentreren of hun gedachten uit te schakelen

Na verloop van tijd kunnen deze gevoelens de stress van studenten verergeren, doordat ze hierdoor in een vicieuze cirkel terechtkomen waarin ze geen beslissingen kunnen nemen, situaties vermijden in plaats van ze onder ogen te zien, te veel eten of drinken en van vrienden en familie vervreemden. Ze kunnen ook last krijgen van fysieke symptomen die steeds hinderlijker worden, zoals paniekaanvallen, slapeloosheid, spierpijn, buikpijn en hoofdpijn. Stress kan onze emotionele en fysieke gezondheid ernstig beïnvloeden, dus het is belangrijk om de symptomen te herkennen en actie te ondernemen om ze aan te pakken en te beheersen.

⁶

Wat kan ik doen om de oorzaken van stress aan te pakken en er beter mee om te gaan?

Bent u een student die zich gestrest voelt, dan hebt u waarschijnlijk zorgen die binnen een of meer van de volgende categorieën vallen:

• Studiestress
• Stress over uw accommodatie
• Sociale stress
• Financiële stress

Voor welke uitdagingen u ook staat, er zijn diverse belangrijke strategieën en vaardigheden die iedereen kan leren om stress te verlichten en te beheersen. 

Neem de touwtjes in handen en blijf positief 
Het gevoel dat u geen controle meer hebt over uw problemen, is een van de belangrijkste oorzaken van stress. Door actief de touwtjes in handen te nemen en uw angsten aan te pakken, krijgt u het vertrouwen om een oplossing te vinden. Een positieve kijk en zoeken naar dingen om dankbaar voor te zijn, is ook een goede manier om stress tegen te gaan. Er bestaan een heleboel mindfulness-apps die u hierbij kunnen helpen.

Beheer uw tijd 
Het kan erg stressvol zijn als er een deadline aankomt en u bijna geen tijd meer hebt. Als u weet dat tijdbeheer een probleem voor u is, zijn er apps die u kunt gebruiken om alles op een rijtje te zetten. U kunt er taken mee opsplitsen in beheerbare stukken die u kunt aanpakken zonder overweldigd te raken. Plan pauzes in om te rusten en te eten, maak onderscheid tussen dringende en niet-dringende taken en noteer een planning zodat u het gevoel krijgt alles beter onder controle te hebben.

Leer budgetteren 
Maak gebruik van een eenvoudige spreadsheet om uw inkomsten en uitgaven in balans te houden. Let op aanbiedingen voor studenten en kortingen online en in winkels. Probeer het maximale uit uw budget te halen.

Zorg goed voor uzelf 
Zorg voor een regelmatig slaappatroon. Steeds op dezelfde tijden gaan slapen en opstaan helpt om stresshormonen tegen te gaan en een positief gevoel te houden. Lichaamsbeweging en gezonde voeding zijn ook belangrijk voor uw welzijn. Gebruik geen alcohol om u beter te voelen, het helpt maar even en u kunt zich er uiteindelijk nog slechter door voelen. Blijf even weg van social media wanneer u zich niet goed voelt. Vergeet niet dat het leven van andere mensen meestal niet zo perfect is als ze online laten blijken. Neem de tijd voor uw favoriete activiteiten, of dat nu lezen is, naar muziek luisteren of taarten bakken.

Laat zien wie u bent en vraag om hulp 
Praat met vrienden, praat met familieleden of vraag om hulp bij uw hogeschool of universiteit. Soms is alleen al het delen van uw zorgen de eerste stap om er beter mee om te gaan, een ander perspectief te krijgen of middelen te vinden om u te helpen.

Zoek gezelschap 
Door gelijkgestemde mensen te vinden, voelt u zich verbonden, verbetert u uw stemming en krijgt u belangrijke sociale ondersteuning. Zoek naar activiteiten zoals clubs en verenigingen, want wat u ook leuk vindt, er is altijd een groep waar u zich bij kunt aansluiten, of het nu gaat om sport, muziek, informatica, games of amateurtheater.

Hoe kan het leren van deze stressmanagementvaardigheden mij in de toekomst helpen?

Het goede nieuws is dat als u nu leert omgaan met studiestress, u hier iets positiefs van kunt maken voor de toekomst. Wanneer u een stressvolle situatie ziet als een kans in plaats van een bedreiging, kunt u de kracht van die stress benutten om uw energie een boost te geven, uw focus te versterken en u te motiveren om te reageren op tegenslagen. Telkens wanneer u positief reageert op een uitdaging, zoals een essay schrijven onder tijdsdruk of een presentatie geven aan studiegenoten, bewijst en verbetert u uw eigen vermogen om uw doelen te bereiken.

Als we eenmaal hebben geleerd om stressvolle situaties te overwinnen en te beheersen, neemt ons vermogen om in de toekomst met stress om te gaan toe. Door stress goed onder controle te houden, leren we onze hersenen om er de volgende keer effectiever mee om te gaan en ontwikkelen we onze veerkracht. We kunnen positieve stress zelfs actief verwelkomen door uit onze comfortzone te stappen met nieuwe ervaringen, die zowel fysiek, mentaal als emotioneel kunnen zijn. Hoe vaker we slagen, hoe zelfverzekerder en vastberaden we worden en hoe beter we tegenslagen of teleurstellingen aankunnen.

Gezondheidspsycholoog Kelly McGonigal, PhD, die in 2013 een van de populairste TED talks heeft gehouden over de voordelen van stress, zegt dat wanneer u leert om anders naar stress te kijken, u minder angstig en capabeler wordt. McGonigal zegt:

“Als u denkt dat stress ervoor moet zorgen dat u wegrent van een tijger, is dat natuurlijk geen nuttige manier om op situaties te reageren. Maar als u begrijpt dat wat u als stress ervaart het biologische mechanisme is waarmee u leert, groeit en uw kracht ontwikkelt, dan krijgt u een totaal ander inzicht.” ⁷

Studenten die leren omgaan met stress, kunnen zonder angst problemen aanpakken en obstakels overwinnen. Deze persoonlijke groei versterkt hun zelfvertrouwen en genereert een positieve cyclus van vooruitgang en voordeel. Door te leren om rustig te blijven, zelfs in veeleisende situaties, zullen deze studenten succesvol, tevreden en gezond zijn. Misschien wel het belangrijkste is dat deze essentiële levensvaardigheden een waardevol troef zijn bij sollicitatiegesprekken, stages en uiteindelijk op de werkvloer.

Waarmee begin ik om mijn stress te verminderen?

De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) heeft in 2020 een gratis werkboek uitgebracht vol praktische informatie, tips en technieken voor iedereen die waar en wanneer dan ook stress ervaart.

In Doing What Matters in Times of Stress wordt het volgende aangeraden:

1. Aarden: leren focussen en betrokken en aandachtig zijn
2. Losmaken: omgaan met moeilijke gedachten en gevoelens
3. Handelen op basis van uw waarden: manieren vinden om te handelen naar wat voor u belangrijk is en de mensen en situaties om u heen positief beïnvloeden
4. Vriendelijk zijn: voor onszelf en voor anderen
5. Ruimte maken: voor uitdagende gedachten en situaties in plaats van ze te vermijden⁸

Onthoud:

• Vraag om hulp
• Sla geen lessen over en vermijd geen deadlines
• Zorg goed voor uzelf
• Doe mee aan buitenschoolse activiteiten
• Sport en eet goed; zorg voor een gezonde geest in een gezond lichaam
• Slaap voldoende
• Houd contact met vrienden en familie
• Lach, dans en maak plezier voor een goed evenwicht

1. University Mental Health: Life in a Pandemic Listening to higher education communities throughout 2020/2021 [↩]
2. Student stress [↩]
3. Mental health statistics: stress [↩]
4. University students’ strategies of coping with stress during the coronavirus pandemic: Data from Poland [↩]
5. Undergraduate Student Reference Group [↩]
6. How to manage stress [↩]
7. A Stanford psychologist has a simple mental exercise for tackling student stress [↩]
8. Doing What Matters in Times of Stress [↩]

We hebben allemaal onze eigen ideeën over wat een superfood is – velen zouden zeggen dat chocolade bijvoorbeeld ‘supervoedsel’ is omdat het zo lekker is dat het naar meer smaakt.

Maar superfoods hebben hun naam niet gekregen vanwege hun smaak (ook al zijn ze heerlijk!), maar vanwege hun zeer hoge concentratie aan voedingsstoffen. Daardoor bieden ze aanzienlijke hoeveelheden vitaminen, mineralen en antioxidanten, maar bevatten ze maar weinig calorieën.¹

Waarom hebben we superfoods nodig?

Een voedingspatroon met veel superfoods kan dankzij de hoge concentraties vitaminen en mineralen helpen ziektes te bestrijden en ons gezonder te houden. Het is aangetoond dat superfoods een gezond hart en gewichtsverlies bevorderen, het energieniveau verhogen en de effecten van veroudering verminderen.²

Voor een gezond voedingspatroon is variatie belangrijk. Geen enkel voedingsmiddel bevat alle voedingsstoffen die uw lichaam nodig heeft. Hoewel superfoods dus geweldig zijn voor uw gezondheid, is het belangrijk dat uw voeding verder uitgebalanceerd is en veel fruit, groenten, magere eiwitten, volkorengranen, peulvruchten en noten bevat. Geraffineerde suikers en bewerkte voedingsmiddelen zou u moeten vermijden.

Wat zijn de verschillende soorten superfoods?

Er zijn talloze verschillende soorten superfoods die u gemakkelijk in uw voedingspatroon kunt opnemen om gezonder te eten. Van de alledaagse voedingsmiddelen die u in de supermarkt ziet tot de meer exotisch en ongebruikelijk klinkende, er zijn veel manieren waarop u uw voedingspatroon kunt verbeteren met de volgende superfoods.

Rauwe cacao. Goed nieuws! Hoewel chocolade zelf geen superfood is, zijn de gedroogde bonen waarvan die gemaakt is dat wel. Rauwe cacaobonen zijn een van de meest natuurlijke bronnen van magnesium en bevatten bovendien veel calcium, zink, koper en selenium. Rauwe cacao bevat zelfs meer antioxidanten per gram dan blauwe bessen en gojibessen. Ruwe cacao is rijk aan flavanolen – organische verbindingen in planten die geassocieerd worden met de activiteit van antioxidanten. Van de flavanolen in cacao wordt gezegd dat ze de bloedtoevoer naar het hart helpen te verbeteren² , wat kan helpen de bloeddruk te verlagen en ontstekingen te verminderen. Aangezien cacao naast een kleine hoeveelheid cafeïne ook theobromine bevat, een verbinding waarvan bekend is dat die een mild vitaliserend effect heeft, kan cacao ook een positief effect hebben op uw energieniveau.

Bessen. Bessen zijn een fantastische aanvulling op uw voeding dankzij het hoge gehalte vitaminen, mineralen, vezels en antioxidanten. Aardbeien, frambozen, bramen, blauwe bessen, cranberry’s en gojibessen worden in onderzoeken allemaal in verband gebracht³ met een verminderd risico op ontstekingsaandoeningen zoals een hartaandoening. En het allerbeste? Ze smaken heerlijk! Bessen zijn aan uw voeding toe te voegen, bijvoorbeeld in yoghurt, smoothies of ontbijtgranen, maar u kunt ze ook gewoon als tussendoortje eten. Buiten het seizoen kunt u ze ook bevroren kopen, dan zijn ze net zo gezond.

Yoghurt. Yoghurt is een uitstekende bron van calcium en eiwitten en zit boordevol levende culturen die probiotica worden genoemd. Probiotica zijn goede bacteriën die u beschermen tegen de andere, schadelijkere bacteriën die ook in uw lichaam leven. Yoghurt kunt u zo eten of met bessen voor een combinatie van superfoods! U kunt het ook gebruiken in plaats van zure room of in dips of sauzen. Kies yoghurt met actieve culturen.
Reishipaddenstoelen. Deze zeldzame paddenstoelen groeien aan de voet van loofbomen en krijgen sinds kort veel aandacht dankzij hun vele vermeende gezondheidsvoordelen. Uit onderzoek is gebleken dat deze paddenstoelen hoge concentraties polysachariden en triterpenen bevatten, de actieve componenten die hebben laten zien dat ze ons immuunsysteem versterken.⁴ Uit onderzoeken zijn ook ontstekingsremmende voordelen naar voren gekomen die helpen tegen allergische reacties die verband houden met astma en contacteczeem.⁵

Bladgroenten. Donkergroene bladgroenten zitten vol vezels en zijn ook een fantastische bron van vitamine A en C, calcium en andere voedingsstoffen zoals ijzer, magnesium, zink en foliumzuur. Uit onderzoeken is gebleken dat boerenkool en vergelijkbare kolen, snijbiet, spinazie en raapstelen⁶ het risico op bepaalde chronische ziekten, zoals diabetes en hartaandoeningen, kunnen verminderen. Misschien vindt u deze groenten zo al heerlijk, maar u kunt ze ook toevoegen aan soepen en salades, curry’s, roerbakgerechten en zelfs smoothies.

Quinoa. Dit pseudograan is nu gemakkelijker te krijgen dankzij de toenemende populariteit en ligt dus nu ook in de supermarkt en gezondheidswinkel. Er zijn meer dan 120 verschillende soorten quinoa, maar veruit de populairste is witte quinoa, die een milde smaak heeft. Het bevat veel antioxidanten, koper, vezels, ijzer, magnesium en zink, en kan worden gebruikt in plaats van rijst. U kunt het ook toevoegen aan salades, er burgers van maken of het gebruiken om soepen en stoofschotels wat dikker te maken.

Voedingsstoffen behouden om superfoods super te houden.

De genoemde superfoods zijn vers, wat betekent dat ze bederven als u ze niet relatief snel eet. Sommige superfoods komen hier niet voor, dus hoe kunt u er alsnog van profiteren? Dankzij een proces dat we vriesdrogen noemen, kunt u alsnog van deze superfoods genieten en profiteren van al het goede dat ze bieden. Met vriesdrogen wordt voedsel houdbaar gemaakt door ongeveer 98% van het natuurlijke vocht eruit te halen. Hierdoor bederft het niet en blijven de kleur, de smaak en, het allerbelangrijkste, de voedingswaarde grotendeels behouden. Uit onderzoeken is gebleken dat dit type dehydratatie het beste is om de voedingskwaliteiten te behouden in vergelijking met andere dehydratatiemethoden, vooral bij gebruik onder vacuüm.⁷

Veelzijdig en eenvoudig te gebruiken

Het beste aan superfoods is misschien wel hoe gemakkelijk ze voor ons te consumeren zijn. Veel mensen genieten van hun natuurlijke smaak en eten ze gewoon zo. Ze nemen bijvoorbeeld een handje bessen als tussendoortje. Als u wat avontuurlijker bent, kunt u ze aan uw maaltijden toevoegen, bijvoorbeeld soepen, salades of smoothies.

Vergeet niet dat het belangrijk is om een goede balans te vinden in de superfoods die u eet, zodat u een grote verscheidenheid aan voedingsstoffen binnenkrijgt. Wees creatief met smaken en geniet van een nieuwe en gezonde dimensie in uw maaltijden.

1. https://www.medicalnewstoday.com/articles/303079#what_are_superfoods [↩]
2. Shiina Y et al. Acute effect of oral flavonoid-rich dark chocolate intake on coronary circulation, as compared with non-flavonoid white chocolate, by transthoracic Doppler echocardiography in healthy adults. Int J Cardiol. 2009 Jan 24;131(3):424-9. [↩] [↩]
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26501271/ [↩]
4. https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.508.8752&rep=rep1&type=pdf [↩]
5. Stavinoha, W.B., 1990. Study of the anti-exploration of Ganoderma lucidum. Presented at the Third Academic Joint Conference, pp: 201-208. times. [↩]
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29751617/ [↩]
7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7022747/ [↩]

U hebt waarschijnlijk wel eens van elektrolyten gehoord. Ze komen vaak voor in sportdrankjes en in sachets die u aan water kunt toevoegen om te herstellen als u zich onwel voelt. Maar weet u ook wat elektrolyten eigenlijk zijn en hoe ze werken?

Een elektrolyt is een mineraal dat elektriciteit geleidt wanneer het wordt opgelost in water. Elektrolyten regelen de celfunctie en zijn essentieel voor veel lichaamsprocessen, van het reguleren van de spieren en zenuwfunctie tot het gehydrateerd houden van het lichaam, het in evenwicht houden van de bloeddruk en zuurgraad, en het herstellen van beschadigd weefsel.

Welke elektrolyten komen voor in het menselijk lichaam?

Elektrolyten komen van nature voor in ons lichaam, maar het is belangrijk dat het er voldoende zijn en dat ze in balans blijven. Dit zijn de belangrijkste elektrolyten die in het menselijk lichaam te vinden zijn:

• Bicarbonaat
• Calcium
• Chloride
• Magnesium
• Natrium
• Fosfaat
• Kalium

Elektrolyten worden door ons lichaam getransporteerd via het vocht in en rond onze cellen. Al deze elektrolyten zijn nodig om het lichaam goed te laten functioneren. Een spier heeft bijvoorbeeld calcium, natrium en kalium nodig om samen te trekken. Als hier een tekort aan is, kan dit leiden tot een gevoel van zwakte of juist tot onwillekeurige spiersamentrekkingen of -spasmen.

De rol van elektrolyten

Elektrolyten zorgen dat uw hart blijft kloppen door via elektriciteit spiersamentrekkingen te stimuleren. Ze zijn ook essentieel voor het in balans houden van vloeistoffen in het lichaam. Maar ze hebben nog meer belangrijke functies. Uit onderzoek is gebleken dat elektrolyten helpen bij het opbouwen van nieuw weefsel. Ook kunnen ze de bloedstolling ondersteunen. Ze handhaven daarnaast de pH-waarde van uw bloed en reguleren het vloeistofniveau in uw bloedplasma.¹

Wat gebeurt er als elektrolyten uit balans zijn?

Als het elektrolytenniveau in uw lichaam te hoog of te laag is, kan dit leiden tot een elektrolytendisbalans. Er zijn verschillende redenen voor het ontstaan hiervan. Uitdroging is een van de meest voorkomende. Dit kan optreden bij snel verlies van lichaamsvocht door ziekte, overmatig zweten of brandwonden. Uit onderzoek is gebleken dat bepaalde aandoeningen, zoals nierziekten, de ziekte van Addison en diabetes type 1, het risico op een elektrolytendisbalans kunnen vergroten.²

Bij een disbalans kunt u merken dat uw spieren zwak aanvoelen of kunt u last hebben van spierkrampen, -spasmen of -trekkingen. U kunt zich dorstig voelen of hoofdpijn hebben, u kunt zich moe voelen of weinig energie hebben, of u kunt zich verward of gedesoriënteerd voelen.

Hoeveel elektrolyten hebt u nodig en hoe krijgt u deze binnen?

Verschillende factoren zijn van invloed op de elektrolytenniveaus die uw lichaam nodig heeft. Denk hierbij aan uw leeftijd, activiteitsniveau en waterinname, en aan het klimaat. Mensen die in een warme omgeving wonen of regelmatig sporten, hebben meer elektrolyten nodig dan mensen die in een koud klimaat wonen en een zittende levensstijl hebben, aangezien elektrolyten het lichaam verlaten via zweet, verdamping en uitscheiding.

Elektrolyten worden geleverd via evenwichtige voeding. Fruit en groenten zijn goede bronnen van elektrolyten. Bananen bevatten bijvoorbeeld veel kalium, terwijl amandelen veel magnesium bevatten.

Supplementen

Veel mensen krijgen de benodigde elektrolyten binnen via hun dagelijkse voeding, maar u kunt ook uw elektrolyteninname aanvullen als u risico loopt op disbalans door een ziekte, na lichaamsbeweging of als u bijvoorbeeld een warm land bezoekt en meer zweet. Vergeet echter niet dat u zowel te hoge als te lage elektrolytenniveaus kunt hebben en dat uw lichaam deze niveaus zelf goed kan reguleren in de meeste gevallen. Bij twijfel is het altijd het verstandigst om uw arts te raadplegen.

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541123/ [↩]
2. https://www.researchgate.net/profile/Syed-Shahid-6/publication/7342529_Electrolytes_and_sodium_transport_mechanism_in_diabetes_mellitus/links/54c709460cf238bb7d0a3b28/Electrolytes-and-sodium-transport-mechanism-in-diabetes-mellitus.pdf [↩]

Het is niet zo moeilijk om een energietekort op te lopen. We leiden een druk leven vol verantwoordelijkheden en moeten tijd zien te vinden om te werken, te ontspannen, te slapen en natuurlijk om te genieten van leuke dingen, zoals sociale contacten en fit blijven. Al die dingen kosten energie en soms is het moeilijk om die te vinden. Sommige superfoods kunnen u echter op een natuurlijke manier een handje helpen.

Superfoods staan bekend om hun grote verscheidenheid aan gezondheidsvoordelen, en één daarvan is het vermogen om een natuurlijke energieboost te geven. Hier zijn vier populaire superfoods die precies dat doen!

Amandelen

Amandelen liggen tegenwoordig bij de meeste supermarkten in de schappen en hoewel deze noot geen grote naam heeft, is het een krachtige superfood die wonderen kan doen voor uw energieniveau.

Zet suiker om in energie. Uit onderzoek is gebleken dat de amandel een van de meest voedingsstofrijke voedingsmiddelen is¹ . Bovendien bevat de noot veel magnesium, wat een belangrijke rol speelt bij het omzetten van suiker in energie.

Slaapregulatie. Het hoge magnesiumgehalte van amandelen helpt u goed te slapen.

Gojibessen

Deze bessen zijn fantastisch om uw bord wat kleur te geven en nog beter: ze zijn heerlijk en heel goed voor u. De kleine rode gojibessen zitten vol antioxidanten en daarvoor zijn de volgende claims wetenschappelijk bewezen:²

Ondersteuning van het immuunsysteem. De antioxidanten in gojibessen staan bekend om hun immuunversterkende en ontstekingsremmende eigenschappen. Ook beschermen ze tegen schadelijke vrije radicalen, waardoor u gezond en vol energie blijft.²

Stabiliseert de bloedsuikerspiegel. Gojibessen kunnen helpen om de manier waarop suiker in de bloedbaan komt te reguleren. Onderzoek heeft aangetoond dat ze kunnen helpen de hoeveelheid insuline en glucose in het bloed in balans te houden.³ Omdat energiedips kunnen worden veroorzaakt door een daling van uw bloedsuikerspiegel, is regulatie daarvan een geweldige manier om deze dips te voorkomen.

Verbetert de slaap. Slaapgebrek is een belangrijke oorzaak van vermoeidheid overdag. Een van de beste manieren om u energiek te voelen is er dus voor te zorgen u voldoende slaap krijgt. Dat is misschien gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar uit een onderzoek is gebleken dat gojibessen uw slaapkwaliteit kunnen verbeteren, wat zorgt voor meer energie, een beter concentratievermogen en een scherpere geest.⁴

Guarana

Deze plant uit het Braziliaanse Amazonegebied draagt rode vruchten met zwarte zaden in een wit omhulsel die ongeveer even groot zijn als koffiebessen. Het zaad wordt verwerkt tot een poeder, dat bij consumptie tal van gezondheidsvoordelen biedt. Volgens de wetenschap is het een geweldige superfood die voor een natuurlijke energieboost zorgt:

Minder vermoeidheid. Guarana is een uitstekende bron van cafeïne, dat goed is voor de energie en concentratie. Het is namelijk aangetoond dat cafeïne de effecten blokkeert van adenosine, een verbinding die uw hersenen helpt te ontspannen.⁵

Rijk aan antioxidanten. Net als gojibessen is guarana bijzonder rijk aan antioxidanten, die geweldig zijn om uw immuunsysteem een boost te geven. Bovendien kunnen ze ertoe bijdragen dat u zich goed blijft voelen.

Kan het geheugen verbeteren. Uit onderzoek naar de effecten van guarana op het geheugen is gebleken dat het uw concentratie kan bevorderen, zodat u beter uw aandacht bij taken kunt houden en ze sneller kunt voltooien.⁶

Chlorella

De eencellige zoetwateralg chlorella is een krachtig voedingssupplement. Onderzoek heeft aangetoond dat het veel natuurlijke energieverhogende gezondheidsvoordelen biedt:

Fungeert als antioxidant. Chlorella bevat een aantal antioxidanten, waaronder chlorofyl, vitamine C, bètacaroteen, lycopeen en luteïne. Antioxidanten bevorderen de gezondheid en een optimaal energieniveau.

Kan het aerobe uithoudingsvermogen verbeteren. Een onderzoek naar het effect van chlorella op het aerobe uithoudingsvermogen liet een significante verbetering zien in het vermogen om de longen met zuurstof te vullen.⁷ Mogelijk komt dit door de vertakte-ketenaminozuren in chlorella, omdat verder onderzoek heeft aangetoond dat deze drie aminozuren ook de aerobe prestaties kunnen verbeteren.⁸

Superfoods zijn super met een reden. Ze geven u niet alleen een energieboost, maar bieden ook gezondheidsvoordelen, variërend van antiverouderingseffecten tot glucoseregulatie en ondersteuning van de immuunfunctie. Omdat ze ook heerlijk smaken, kunt u op een lekkere manier direct van de gezondheidsvoordelen profiteren.

1. https://www.researchgate.net/profile/Peter-Ellis/publication/250058086_The_nutritional_and_health_benefits_of_almonds_a_healthy_food_choice/links/5850497108ae8f37381940b7/The-nutritional-and-health-benefits-of-almonds-a-healthy-food-choice.pdf [↩]
2. https://www.medicalnewstoday.com/articles/322693#seven-scientifically-proven-benefits [↩] [↩]
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4475782/ [↩]
4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18447631/ [↩]
5. https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/ajpregu.00386.2002 [↩]
6. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0091305704002710 [↩]
7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25320462/ [↩]
8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21297567/ [↩]

De macro’s: koolhydraat, eiwit en vet

Koolhydraten, eiwitten en vetten behoren tot de macronutriënten, oftewel macro’s. Vrijwel alles wat we eten bevat een zekere hoeveelheid macronutriënten. Ons lichaam heeft deze voedingsstoffen nodig voor diverse belangrijke functies, zoals groei, ontwikkeling en de levering van energie.¹ Vind hier meer over wat macronutriënten in uw lichaam kunnen doen.

Koolhydraten

Koolhydraten vormen de primaire bron van energie voor ons lichaam. Ze bestaan uit ketens samengesteld uit zetmeel en suiker die het lichaam afbreekt in glucose. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen eenvoudige (snelle) en complexe (langzame) koolhydraten. Eenvoudige koolhydraten worden sneller door het lichaam verwerkt en zorgen voor een snelle, maar kortdurende stijging van de bloedsuikerspiegel. Complexe koolhydraten voorzien ons daarentegen langer van energie.²

Om te kunnen functioneren heeft ons brein energie nodig. En koolhydraten vormen hiervoor de belangrijkste bron omdat ze helpen een normale werking van het brein te handhaven. Ons lichaam kan ook efficiënt de energie uit koolhydraten opslaan in de lever en spieren.³ Opslag in de lever zorgt ervoor dat onze bloedsuikerspiegel zo constant mogelijk blijft. Om ons zonder een constante toevoer van koolhydraten te kunnen voortbewegen, vertrouwt het lichaam op de opgeslagen koolhydraten in de spieren. Dat is vooral handig als we aan het sporten zijn. Zeer intensief en/of langdurig sporten leidt tot vermoeide spieren omdat de opslag van glycogeen in de skeletspieren uitgeput raakt. Koolhydraten kunnen de normale spierfunctie (samentrekking) helpen herstellen.

Eiwitten

Eiwitten zijn ketens aminozuren die in het hele lichaam, dus ook in spieren en botten, aanwezig zijn. Eiwit draagt bij aan de groei en het behoud van spiermassa en het behoud van gezonde botten. Eiwitten zijn ook van wezenlijk belang voor de ontwikkeling van jongvolwassenen. Deze macronutriënt is nodig voor een normale groei en ontwikkeling van botten bij kinderen.

Er zijn 20 aminozuren, waarvan er acht bekend staan als essentiële aminozuren. Het lichaam kan deze niet zelf produceren. Dit betekent dat we ze moeten binnenkrijgen via ons voedsel.

Vetten en vetzuren

We kunnen aan onze energiebehoefte voldoen met koolhydraten en eiwitten, maar ook met vetten. Door de consumptie ervan krijgt ons lichaam essentiële vetzuren binnen die het zelf niet kan aanmaken. Omega-3-vetzuren behoren bijvoorbeeld tot de essentiële vetten. Er wordt een basisonderscheid gemaakt tussen verzadigde en onverzadigde vetzuren. Verzadigde vetzuren worden vaak ‘slechte vetten’ genoemd, terwijl onverzadigde vetzuren bekend staan als ‘goede vetten’.

Het is aangetoond dat verzadigde vetten vervangen door onverzadigde vetten het cholesterolgehalte in het bloed verlaagt. Een hoog cholesterol is een risicofactor voor het ontwikkelen van hartaandoeningen. De consumptie van onverzadigde vetzuren kan daarom helpen het cholesterol op een normale waarde te houden.

Welke voedingsmiddelen bevatten macronutriënten? 

Om u te helpen een optimaal voedingsplan samen te stellen, hebben we een aantal natuurlijke bronnen van macronutriënten voor u verzameld. Volgens de D-A-CH-referentiewaarden voor de inname van voedingsstoffen zou ruim 50% van de dagelijkse energie uit voeding afkomstig moeten zijn van koolhydraten, bij voorkeur via zetmeel- en vezelrijke voeding als volkorengranen, aardappelen, peulvruchten, groenten en fruit.⁴ U zult zien dat sommige voedingsmiddelen zelfs twee of drie macronutriënten bevatten.

Bronnen van koolhydraten

Koolhydraten zijn te vinden in veel gezonde voedingsproducten, maar ook in ongezond voedsel. Omdat beide een bron van koolhydraten zijn, hebben sommige mensen moeite met gezonde voedselkeuzes te maken. Onthoud dan dat het type koolhydraten belangrijker is dan de hoeveelheid koolhydraten die u via uw voeding als macronutriënt binnenkrijgt.⁵

Tot gezonde bronnen van koolhydraten behoren:⁵

• Onbewerkte of minimaal bewerkte volkorenproducten
• Groenten volgens het regenboogprincipe, bv. wortels, erwten, bloemkool en paprika
• Fruit als druiven, bananen, granaatappel en ananas

Tot minder gezonde bronnen van koolhydraten behoren veel sterk bewerkte of geraffineerde voedingsproducten, als witbrood, zoete deegwaren en frisdranken.⁵

Eiwitrijk voedsel

Eiwitten zijn te vinden in producten van plantaardige en dierlijke oorsprong. Ook dit zorgt dus voor variëteit. Tot bronnen van eiwitten behoren:⁶

• Vlees als kipfilet en rundvlees
• Vis als forel en zalm
• Zuivelproducten als kwark en yoghurt
• Eieren of eiwit
• Peulvruchten als sojabonen, linzen en erwten
• Graan- en volkorengraanproducten als brood

Bronnen van vetzuren

Vermijd zoveel mogelijk slechte, verzadigde vetten en consumeer goede, onverzadigde vetten die een positief effect op uw lichaam kunnen hebben.

Tot voedingsmiddelen die rijk zijn aan goede, onverzadigde vetten behoren:⁷

• Avocado’s
• Vis
• Plantaardige olie als olijfolie, zonnebloemolie, lijnzaadolie, raapzaadolie en sojaolie
• Noten als walnoten, amandelen, hazelnoten en pecannoten
• Zaden als pompoenpitten, lijnzaad en sesamzaad

Verzadigde vetzuren zitten vooral in producten die rijk zijn aan dierlijk vet, zoals worsten en vet vlees, maar ook in boter en kaas.

Hoe ziet een optimale verdeling van macronutriënten eruit?

We hebben ieder van de drie macronutriënten nodig om gezond te blijven. Maar even belangrijk is de kwaliteit van de koolhydraten, eiwitten en vetten die we via ons voedsel naar binnen krijgen. Een stuk pizza bevat misschien dezelfde verhouding macronutriënten als een geroosterde snee volkorenbrood met avocado en schijfjes tomaat, maar niet dezelfde voedingswaarde. Dus niet alleen het aantal calorieën is belangrijk, maar ook hun samenstelling.

Als onderdeel van een studie door de faculteit Cardiovasculaire geneeskunde van Brigham and Women’s Hospital (Harvard Medical School)⁸ hebben onderzoekers gekeken naar de effecten van voedingspatroon en levensstijl op onze gezondheid, en met name ons lichaamsgewicht. Vier jaar lang consumeerden de deelnemers iedere dag een grote portie individuele voedingsonderdelen die micronutriënten en macronutriënten leveren. Opvallend daarbij was dat mensen die voornamelijk aardappelen en chips, frisdrank, onbewerkt én bewerkt rood vlees aten behoorlijk in gewicht toenamen. Deelnemers die meer fruit, groenten, volkorenproducten, noten en zuivelproducten als yoghurt aten, vielen daarentegen af. De resultaten van het onderzoek ondersteunen de bevindingen uit onderzoek naar macronutriënten dat het type voedsel net zo belangrijk is als de calorische waarde.

Het Duitse Voedingscentum (DGE)⁹ heeft ook onderzocht hoe we tot een optimale verdeling van macronutriënten in voedsel kunnen komen – namelijk met een voedingspatroon bestaande uit:

• een hoge inname van vezels, vooral uit granen
• een hoge inname van secondaire plantmetabolieten en
• een gematigde inname van vet.

Een voorwaarde hiervoor is dat de vezelrijke voedingsproducten, vooral volkorenproducten, het grootste deel uitmaken van producten die de koolhydraten leveren. Ook wordt aangeraden een groot gedeelte te reserveren voor plantaardige producten die minimaal zijn bewerkt. U vindt meer informatie over hoe u heerlijke gerechten maakt met rauwe of grotendeels onbewerkte voedingsmiddelen in ons artikel over rauw voedsel. 

Berekenen van macronutriënten – hoeveel macronutriënten heb ik nodig?

Net als met veel voedingsconcepten is er geen ‘one size fits all’ voor de verhoudingen van macronutriënten. Er is geen ideale verhouding die voor iedereen de juiste is. Als uw levensstijl bijvoorbeeld verandert, dan verandert ook uw behoefte aan macronutriënten. Mensen die gewicht willen verliezen hebben andere behoeften dan mensen die op gewicht willen blijven. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor het kweken van spieren – moeten de macronutriënten worden gebruikt om spiermassa op te bouwen of te behouden?

Als u weet hoeveel macronutriënten en hoeveel energie uw lichaam nodig heeft, dan kunt u een ideaal voedingsplan opstellen voor een gebalanceerd en gezond eetpatroon. Online vindt u tal van handige calculators voor macronutriënten die het rekenwerk voor u doen. Na wat belangrijke gegevens, zoals gewicht, leeftijd, geslacht en lengte te hebben ingevoerd, laat de calculator zien hoeveel macronutriënten uw lichaam dagelijks nodig heeft. Probeer zelf eens uw persoonlijke behoefte aan macronutriënten te berekenen.

1. https://www.sciencelearn.org.nz/resources/534-macronutrients [↩]
2. https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/carbohydrates/carbohydrates-and-blood-sugar/ [↩]
3. https://www.gesundheit.gv.at/leben/bewegung/koerpergewicht/energiestoffwechsel [↩]
4. https://www.dge.de/presse/pm/kohlenhydrate-und-ballaststoffe-in-der-ernaehrung/ [↩]
5. https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/carbohydrates/ [↩] [↩] [↩]
6. https://www.dge.de/wissenschaft/weitere-publikationen/faqs/protein/ [↩]
7. https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/what-should-you-eat/fats-and-cholesterol/types-of-fat/ [↩]
8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21696306 [↩]
9. https://www.dge.de/fileadmin/public/doc/ws/position/DGE-Positionspapier-Richtwerte-Energiezufuhr-KH-und-Fett.pdf [↩]

Hoe kan mindfulness een positieve geestelijke gezondheid ondersteunen?

Positieve geestelijke gezondheid wordt bepaald door een aantal factoren en hoewel het onmogelijk is om de controle te houden over alles wat er om ons heen gebeurt, kan het ontwikkelen van mindfulness een grote stap in de juiste richting zijn en ervoor zorgen dat we gelukkiger en met een positievere gemoedstoestand in het leven staan. 

Waarom zou u gezond voedsel met een hoge energiefrequentie moeten eten?

“Als je de geheimen van het universum wilt ontdekken, kijk dan naar energie, frequentie en vibraties.” – Nikola Tesla

We zijn niet alleen een fysiek lichaam – wetenschappelijk gesproken zijn we een energiebron die bij elkaar wordt gehouden door een energieveld. Alles met energie vibreert en hoe meer energie, hoe hoger de frequentie van deze vibratie.¹ Door de hoge frequentie van bepaalde voedingsmiddelen kunnen we onze natuurlijke energievibratie verbeteren. Daardoor kunnen we beter contact met onszelf maken en onszelf van ongezonde gedachten ontdoen.  Voedingsmiddelen met een hoge vibratie-energie zijn biologische vruchten, kruiden, groenten en noten.² Daarentegen kunnen voedingsmiddelen met een lage frequentie, zoals vlees, gevogelte en suiker, evenals voedingsmiddelen die sterk worden bewerkt, chemisch of genetisch zijn gemodificeerd of chemische additieven bevatten, leiden tot een slechte gezondheid wanneer ze in grote hoeveelheden worden gegeten.

Waarom is het belangrijk om gehydrateerd te blijven?

Door uitdroging kunt u zich fysiek onwel voelen en kan ook uw geestelijke gezondheid worden beïnvloed.³ Het menselijk brein bestaat uit ongeveer 75% water en zodra dit niveau begint te dalen, vertraagt de circulatie en worden bloed en zuurstof langzamer door het lichaam gepompt.⁴ Zelfs lichte uitdroging heeft invloed op uw manier van denken en voelen. Als we niet goed kunnen nadenken, is het moeilijk om volledig mindful te zijn en geluk te ervaren.

Waarom is beweging van essentieel belang voor de geestelijke gezondheid?

Er is bewijs dat suggereert dat fysieke activiteit en lichaamsbeweging waarschijnlijk enkele van de symptomen die verband houden met een negatieve gemoedstoestand verlichten. Daarnaast zijn wetenschappers tot de conclusie gekomen dat lichaamsbeweging kan helpen bij het verbeteren van het zelfbeeld, de sociale vaardigheden en de cognitieve functies, en dat het kan helpen de symptomen van angst te verminderen.⁵ Maak dus eens een wandeling in de frisse lucht of ga rustig zwemmen. U zult al snel merken dat het moeilijk is om hierna nog zo negatief te zijn.

Waarom is slaap zo belangrijk?

Iedereen die ooit een slechte nachtrust heeft gehad, zal u vertellen dat hun hersenen de volgende dag waarschijnlijk niet optimaal presteerden. Als u niet goed slaapt, kunt u zich geestelijk uitgeput, emotioneel en onrustig voelen in uw omgeving. Probeer elke nacht acht uur lang goed te slapen.⁶ Het is goed om een routine in te stellen waarbij u elke avond op dezelfde tijd naar bed gaat.

Probeer ook elke ochtend op hetzelfde moment wakker te worden (zelfs in het weekend!) en kijk niet naar uw telefoon of andere elektronische apparaten voordat u gaat slapen: door deze apparaten blijven uw hersenen alert en kunt u niet volledig ontspannen.

Waarom zijn uw gedachten de sleutel tot een goede geestelijke gezondheid?

In de wet van de aantrekkingskracht staat dat we terugkrijgen wat we aan het universum geven.⁷ Als u vreugde en geluk wilt aantrekken, moet u een actieve inspanning leveren om ervoor te zorgen dat deze berichten door het universum worden gehoord. Richt u niet op wat u niet van het leven wilt, maar concentreer u op wat u wel wilt. Stel betekenisvolle doelen en streef ernaar om uit elke dag het allerbeste te halen.

Probeer ook elke ochtend op hetzelfde moment wakker te worden (zelfs in het weekend!) en kijk niet naar uw telefoon of andere elektronische apparaten voordat u gaat slapen: door deze apparaten blijven uw hersenen alert en kunt u niet volledig ontspannen.

Waarom heeft de geestelijke gezondheid baat bij altruïsme?

Iets voor iemand anders doen is niet alleen nuttig voor hen, maar ook voor u. Door contact te maken met mensen en de tijd te nemen om hen te helpen, kunt u voor positieve vibes zorgen. Zo wordt uw gevoel van zingeving versterkt en wordt uw welzijn beïnvloed. Het is wetenschappelijk aangetoond dat anderen helpen zorgt voor stressvermindering en zowel de fysieke als geestelijke gezondheid verbetert. Dit leidt tot een gevoel van rust en helpt om uw zelfvertrouwen, geluk en optimisme te vergroten.⁸ Door anderen te helpen, kunt u uiteindelijk ook een gelukkiger leven leiden waar u meer voldoening uit haalt.

U kunt u niet enkel en alleen op uw gemoedstoestand concentreren. Verschillende aspecten van onze levensstijl, waaronder onze lichamelijke gezondheid, kunnen allemaal bijdragen aan een positieve gemoedstoestand.

1. Full on happiness: Vibrational Frequency 101 + Foods to increase it [↩]
2. Mindbodygreen: How to make sure you’re eating high-vibrational food [↩]
3. https://psychcentral.com/news/2012/02/20/dehydration-influences-mood-cognition/35037.html [↩]
4. AIFC: How important is water and hydration to mental health? [↩]
5. https://www.sleepfoundation.org/articles/how-much-sleep-do-we-really-need#:~:text=National%20Sleep%20Foundation%20guidelines1,to%208%20hours%20per%20night. [↩]
6. NCBI: The relation of physical activity and exercise to mental health [↩]
7. The Law of Attraction: What is the law of attraction? Open your eyes to a world of endless possibilities. [↩]
8. Mental Health Foundation: Does good does you good [↩]

Hoeveel beweging is te veel?

Ledereen die actief beweegt om zijn prestaties te verbeteren, loopt het risico op overtraining, vooral wanneer u intensief traint om uw fitnessdoelen te bereiken en uw prestaties te verbeteren. Onderzoek laat zien dat uw lichaam deze inspanning alleen verdraagt als er ook periodes zijn van rust en herstel. ¹

Als u niet zeker weet hoeveel lichaamsbeweging te veel is, is het raadzaam om uw fitnessdoelen af te stemmen op uw conditie. Maak realistische plannen om uw doelen één voor één te bereiken in plaats van alles tegelijk. Zo voorkomt u mogelijke blessures.

Wat is het overtrainingssyndroom (OTS)?

Overmatig bewegen kan in twee categorieën worden verdeeld: overbelasting en overtraining.² Ongewone spierpijn kan wijzen op overbelasting. Dit gebeurt wanneer iemand niet genoeg hersteltijd neemt tussen zware work-outs – vaak zie je dit na een aantal opeenvolgende dagen met te veel lichaamsbeweging. Overtraining gaat nog een stap verder en is het gevolg van extreme overbelasting.¹

Een onbalans tussen belasting en herstel is slecht voor het lichaam. Dit geldt net zo goed voor recreatieve sporters als professionele sporters. Overbelasting is zelfs vaker een probleem bij mensen die net zijn begonnen met sporten.

Het overtrainingssyndroom kent verschillende oorzaken/stressfactoren¹ :

• Zwaardere training zonder voldoende herstel
• Eenzijdige training – geen variatie tussen spiergroepen
• Deelname aan buitensporig veel wedstrijden (afhankelijk van de sport)
• Slaapproblemen
• Stress, ook psychosociaal

Sport ik te veel? Zes tekenen van overtraining

Vraagt u zich af of u te intensief traint? Hieronder volgen trainings- en niet-trainingsgerelateerde kenmerken die u, indien u ze hebt, beter serieus kunt nemen:

Fysieke pijn in spieren, pezen en gewrichten

Zware, pijnlijke en stijve spieren zijn allemaal tekenen van overmatig bewegen. Maar er is een verschil tussen normale spierpijn na het sporten en extreme pijn als u te veel sport.³ Pijn na het sporten duurt meestal 24-48 uur. Dus als u ongemak ervaart dat meer dan 72 uur aanhoudt, is het een teken dat u te veel hebt gedaan. Spierpijn die u verhindert om thuis of op het werk normale dagelijkse dingen te doen, is ook niet normaal.

Er zijn bepaalde blessures, ook wel overbelastingsblessures genoemd, die duidelijk aangeven dat u te veel hebt gedaan. U kunt bijvoorbeeld last krijgen van pijnlijke spieren, pezen en gewrichten⁴ als u deze herhaaldelijk te veel belast. Vaak is dit het gevolg van overmatig sporten.

Verminderde prestaties

Door overmatig te bewegen kunnen uw prestaties zelfs langzaam achteruitgaan. Hoe langer u traint, hoe minder uw prestaties worden en u bereikt dan dus eigenlijk het tegenovergestelde effect. Dit is een direct resultaat van uw lichaam dat zijn grenzen bereikt.¹

Verminderde concentratie

Sporters kunnen ook in andere dan fysieke aspecten van hun leven symptomen van overtraining ervaren. Studies hebben aangetoond dat een gebrek aan concentratie en rusteloosheid enkele van de mogelijke symptomen van overtraining zijn.¹

Continue vermoeidheid⁵

Aanhoudende vermoeidheid en lusteloosheid zijn waarschuwingssignalen dat u mogelijk te veel sport. Het is normaal om moe of zelfs uitgeput te zijn na een intensieve work-out. Maar u moet uw lichaam daarna voldoende rust geven om te voorkomen dat u zich nog lang na het herstel vermoeid voelt.

Slaapproblemen

Slaapproblemen kunnen optreden als gevolg van te veel sporten. Uit een onderzoek van BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation bleek dat alle onderzochte overtrainde personen last hadden van een slechte slaapkwaliteit.⁶

Verlies van eetlust en gewichtsverlies

Hebt u na het trainen meestal honger? U hebt opgeslagen calorieën gebruikt, dus dat is normaal. Verlies van eetlust en gewicht zijn dan ook andere mogelijke symptomen van overmatig bewegen, zoals aangetoond in een onderzoek van Sports Health naar het overtrainingssyndroom.¹

Luister naar uw lichaam – hoe u het overtrainingssyndroom kunt voorkomen

Er zijn een aantal preventieve maatregelen die u kunt nemen om het risico op het overtrainingssyndroom te beperken:¹

• Neem de tijd om te rusten tussen de oefeningen die u op een dag doet – of dat nu in de sportschool, buiten of thuis is
• Plan volledige rustdagen in en geef uw lichaam de tijd die het nodig heeft om te herstellen
• Stem de trainingsduur en -intensiteit af op uw persoonlijke prestaties en gemoedstoestand
• Zorg ervoor dat uw voedsel voldoende calorieën bevat voor uw trainingsinspanningen
• Drink genoeg en blijf gehydrateerd
• Probeer voldoende slaap te krijgen
• Wissel work-outs en spiergroepen af

Voeding kan u helpen herstellen van uw training

Gezonde voeding is net zo belangrijk voor goede zelfzorg als uw lichaam laten rusten. Als u uw fitnessdoelen op een gezonde manier wilt bereiken, kunt u dit ondersteunen met de juiste sportvoeding en door de volgende belangrijke principes aan te houden: zorg dat u gehydrateerd blijft, zorg dat uw voeding na het trainen de juiste verhouding complexe koolhydraten, eiwitten, mineralen, vitaminen en essentiële voedingsstoffen bevat en vul uw energie aan met koolhydraten. Uit onderzoek is gebleken dat aminozuren⁷ en eiwitten ook nodig zijn voor spierherstel en dat eiwitten bijdragen aan de groei en het behoud van spiermassa. De benodigde hoeveelheid eiwitten varieert sterk per persoon en de hoeveelheid lichaamsbeweging.

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3435910/ [↩] [↩] [↩] [↩] [↩] [↩] [↩]
2. https://www.hss.edu/conditions_overtraining.asp [↩]
3. https://www.kidney.org/content/understanding-muscle-soreness-%E2%80%93-how-much-too-much [↩]
4. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/overuse-injury/art-20045875 [↩]
5. https://journals.lww.com/acsm-healthfitness/fulltext/2015/03000/overreaching_overtraining__more_is_not_always.4.aspx [↩]
6. https://bmcsportsscimedrehabil.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13102-019-0132-x [↩]
7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6212987/ [↩]

Alles wat u al dacht te weten maar nog niet wist

De meesten van ons weten wat eiwitten of proteïne zijn. Net als koolhydraten en vetten is het een van de drie belangrijkste macronutriënten van onze voeding.  Onderzoek heeft aangetoond waarom proteïne zo goed past bij evenwichtige en gezonde voeding. Het speelt namelijk een sleutelrol in de aanmaak en het onderhoud van elke cel in ons lichaam.¹ Dus wat gebeurt er als onze voeding te weinig proteïne bevat en wat zijn de beste voedselbronnen om ervoor te zorgen dat we de juiste hoeveelheid binnenkrijgen?

Waarom heeft ons lichaam proteïne nodig?

Wist u dat ons lichaam meer dan 10.000 soorten proteïne bevat, van onze interne organen tot onze weefsels, spieren, huid, haar en botten? Elke cel in ons lichaam bevat proteïne, en proteïne is nodig in onze voeding om die cellen te helpen herstellen en te regenereren.² Proteïne is cruciaal bij het helpen van de processen die ons energie geven en helpen zuurstof in ons bloed te verplaatsen. Proteïne is absoluut essentieel om ons gezond te houden en te verzekeren dat ons lichaam blijft werken zoals het zou moeten doen:

Celopbouw

Botten, spieren, kraakbeen en huid kunnen alleen worden opgebouwd met behulp van proteïne. 

Weefselreparatie

Proteïne is nodig om beschadigd weefsel te herstellen.

Zuurstofrijk bloed

De eiwitverbinding in rode bloedcellen levert zuurstof door het hele lichaam en voorziet het van de voedingsstoffen die we nodig hebben.

Hulpmiddel bij de spijsvertering

Proteïne in onze voeding maakt enzymen, die ons helpen om voedsel goed te verteren en nieuwe cellen en lichaamseigen chemicaliën aan te maken.

Hormoonregulering

Proteïne helpt onze hormonen gereguleerd te houden, wat vooral belangrijk is als cellen zich ontwikkelen en transformeren tijdens de puberteit.

… en er zijn nog meer voordelen verbonden aan het eten van proteïne!

Proteïne staat vaak voorop bij degenen die proberen af te vallen of hun spieren willen opbouwen. Dat komt omdat proteïne daar prima voor geschikt is! Studies hebben aangetoond dat proteïne niet alleen de trek en het verlangen om ‘s avonds laat nog te snacken vermindert,³ maar ook dat proteïne de meest verzadigende van de macronutriënten is en uw eetlust langer bedwingt dan koolhydraten en vetten.⁴ Talrijke studies hebben ook aangetoond dat u uw kracht en spiermassa kunt vergroten en spierverlies kunt verminderen⁵ door veel proteïne te eten.

Essentiële aminozuren

Tijdens de spijsvertering wordt de proteïne die we consumeren opgesplitst in aminozuren – en juist deze aminozuren vormen de bouwstenen van proteïne. De British Nutrition Foundation erkent ongeveer 20 verschillende aminozuren, waarvan er 9 nodig zijn in de voeding van een volwassene om een goede gezondheid te behouden.⁶ Deze staan bekend als essentiële aminozuren en kunnen alleen worden gemaakt door het eten van eiwitrijk voedsel.

Hoeveel proteïne hebben we nodig en welke voedingsmiddelen zijn het rijkst aan proteïne?

Hoewel het afhangt van uw leeftijd en gewicht, heeft onderzoek aangetoond dat volwassenen per dag gemiddeld ongeveer 0,6 g proteïne per kilogram lichaamsgewicht nodig hebben. Voor zuigelingen, kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, gelden andere waarden.⁷

Proteïne is in grote hoeveelheden te vinden in vlees, melk, vis en eieren. Als u vegetariër of veganist bent, hoeft u zich echter geen zorgen te maken, want u hoeft geen dierlijke producten te eten om de benodigde proteïne binnen te krijgen. Proteïne zit ook in soja, bonen, peulvruchten, notenboter en in sommige granen (tarwekiemen en quinoa bijvoorbeeld).

Wat zijn de verschillende soorten proteïne?

Er zijn verschillende soorten proteïne te onderscheiden, wat nog een voordeel is voor mensen die bepaalde voedselgroepen moeten vermijden of er juist voor moeten kiezen.

Caseïne komt voor in melk, maar wordt veel langzamer opgenomen en verteerd door het lichaam, dus kan een geschikte optie zijn als u een lactose-intolerantie hebt.

Eiproteïne is een geweldige optie voor degenen die zuivel moeten vermijden, maar toch op zoek zijn naar een dierlijke bron van eiwit. In onderzoeken is aangetoond dat van alle volwaardige voedingsmiddelen eieren de meeste proteïne bevatten. In dit onderzoek werd het gehalte aan aminozuren gecorrigeerd voor de verteerbaarheid.⁸

Erwtenproteïne is zeer geschikt voor mensen met allergieën of een overgevoeligheid voor eieren of zuivel, en voor mensen die een vegetarische of veganistische levensstijl volgen.

Hennepproteïne is een gemakkelijk verteerbare bron van plantaardige proteïne die rijk is aan verschillende aminozuren – hoewel die slechts lage niveaus van de aminozuren lysine en leucine bevat.

Bruine-rijstproteïne bevat alle essentiële aminozuren, maar wordt niet beschouwd als een volledige proteïne, omdat het lysineniveau te laag is. 

Gemengde plantaardige proteïne kan een geweldige optie zijn voor degenen die vleesproducten willen vermijden, maar toch grote hoeveelheden van alle aminozuren willen binnenkrijgen. Proteïnepoeders zijn gewoonlijk een mengsel van verschillende soorten plantaardige proteïne, dus er zijn verschillende opties om aan uw smaak en behoeften te voldoen.

Weiproteïne en lichaamsbeweging

Weiproteïne is een van de populairste soorten proteïne, vooral als het gaat om het gebruik voor sport- of fitnessprestaties. Weiproteïne is afkomstig uit melk. Het is de vloeistof die wordt afgescheiden wanneer melk wordt gekarnd tijdens het proces van kaasmaken. Dit is een rijke bron van proteïne en uit onderzoek is gebleken dat deze proteïne kan leiden tot de grootste afname van de eetlust bij mensen die proberen af te vallen.⁹

In studies is aangetoond dat weiproteïne prestatieverhogend werkt bij lichaamsbeweging en helpt om de samenstelling van het lichaam te verbeteren doordat het spiergewicht te verhogen. Bovendien is aangetoond dat weiproteïne het fysieke uithoudingsvermogen verbetert en ook de lichaamskracht licht vergroot.¹⁰

Niet alle proteïne is hetzelfde

Als het gaat om supplementen zoals proteïnepoeders, kan de kwaliteit variëren. Niet alle weiproteïne is hetzelfde en levert niet allemaal dezelfde voordelen op. Het belangrijkste om uit te zoeken is of de proteïne gedenatureerd is. Als dit het geval is, is een biochemisch proces uitgevoerd waarin proteïne de eigen structuur kwijtraakt en niet zo effectief meer is. Als het gaat om gedenatureerd proteïnepoeder, betekent dit dat de structuur van de aminozuren is afgebroken door de blootstelling van weiproteïne aan zuren, oxidatie van de aminozuren of hoge temperaturen tijdens het pasteurisatieproces.

Daarom is het altijd beter om te zoeken naar niet-gedenatureerde proteïne, omdat die de meeste voordelen oplevert door de afbraak te voorkomen van de vitale immuunverhogende eiwitten die weiproteïne nu juist zo’n gunstige werking geven. De beste niet-gedenatureerde weiproteïne wordt gemaakt met een minimaal verwerkingsproces en koude filtratie.

Proteïne en uw voedingspatroon

Hoewel proteïne uiterst belangrijk is, hoeft u er geen overmatige aandacht aan te besteden. U hoeft niet in één keer uw volledige dagelijkse aanbevolen hoeveelheid proteïne te consumeren, omdat het belangrijker is dat u die in de loop van de dag verspreid binnenkrijgt.

Wat uw voedingsvoorkeuren of gezondheidsdoelstellingen ook zijn, er zijn genoeg proteïnerijke voedingsmiddelen om u in topconditie te houden terwijl u kunt genieten van het lekkers dat u eet.

1. Why Is Protein Important In Your Diet [↩]
2. Protein in diet: MedlinePlus Medical Encyclopedia [↩]
3. The effects of consuming frequent, higher protein meals on appetite [↩]
4. The effects of high protein diets on thermogenesis, satiety and weight loss: a critical review [↩]
5. Increased protein intake reduces lean body mass loss during weight loss in athletes [↩]
6. Protein – British Nutrition Foundation [↩]
7. Protein – British Nutrition Foundation [↩]
8. The protein digestibility-corrected amino acid score – PubMed [↩]
9. The acute effects of four protein meals on insulin, glucose, appetite and energy intake in lean men [↩]
10. Whey Protein Improves Exercise Performance and Biochemical Profiles in Trained Mice [↩]

Hoe rust u beter uit en herstelt u beter als u slaapt?

Slaap is van levensbelang. Hoe we dat weten? We hebben allemaal wel eens te weinig slaap gehad en de negatieve effecten daarvan ervaren. Een gebrek aan slaap veroorzaakt fysieke effecten zoals wallen, doffe huid en hoofdpijn, maar het belang van slaap is tevens de sleutel tot inzicht in de mentale gezondheid. Simpel gezegd: te weinig slaap heeft een negatieve invloed op ons mentale welzijn. Door gebrek aan slaap presteert iedereen overdag minder goed en dat heeft grote gevolgen op sociaal, financieel en menselijk vlak. Onderzoeken naar slaapgebrek tonen keer op keer een variabele (negatieve) impact op stemming, cognitieve prestaties en motorieke functies.¹

Wat zijn de verschillende fasen van slaap?

Slapen is geen constant, lineair proces, ook al voelt het wel zo. Wellicht bent u een van de gelukkigen die het hoofd neerlegt en acht uur later in dezelfde houding wakker wordt met het gevoel in één ruk doorgeslapen te hebben. Maar iedereen moet een aantal verschillende slaapfasen doorlopen om écht uit te rusten.

Slapers gaan door vijf fasen: 1, 2, 3, 4 en REM-slaap (rapid eye movement). Deze fasen doorlopen een cyclus van 1 tot REM en beginnen dan weer bij fase 1. Een complete slaapcyclus duurt gemiddeld 90 tot 110 minuten waarbij iedere fase tussen de 5 en 15 minuten duurt.² 

Doorgaans hebben we het het meest over de REM-slaap omdat dit de fase is waarin we dromen. Maar het zijn fasen 3 en 4, ook wel bekend als de diepe NREM-slaap, die het meest herstellend werken. Dit zijn de fasen waaruit men het moeilijkst wakker wordt en de fasen waarin ons lichaam en onze geest zich herstellen en zich voorbereiden op de volgende periode van wakker-zijn.

Is het echt zo belangrijk om acht uur slaap per nacht te krijgen?

Ja en nee. Acht uur achter elkaar doorslapen is natuurlijk fantastisch, want dan hebt u de slaapcyclus een aantal keer doorlopen, met meerdere herstellende slaapperioden (fase 3 en 4). Als u echter acht uur maakt maar er verschillende periodes zijn dat u wakker bent, kan het zijn dat u de derde slaapfase niet bereikt of daar niet lang genoeg in zit. In dat geval hebt u technisch gezien de gewenste hoeveelheid tijd geslapen, maar voelt u zich nog altijd suf en vermoeid. De sleutel is in slaap vallen en in slaap blijven zodat u door alle vereiste fasen gaat.

Hoe kunt u de kwaliteit van uw slaap verbeteren?

We beschikken allemaal over een ingebouwde lichaamsklok en als die uit balans raakt, wordt het lastiger om in slaap te vallen, in slaap te blijven en verfrist wakker te worden. Als we ons aan een regelmatige routine houden, raakt ons lichaam gewend aan tijd voor slapen en tijd voor wakker zijn en dan wordt het gemakkelijker om in slaap te vallen en wakker te worden als dat nodig is. Naar bed gaan moet een aangenaam moment zijn. Zorg dus voor een zo comfortabel mogelijke slaapomgeving en dat er voldoende frisse lucht en een constante temperatuur is.

Eetgewoonten spelen een rol bij hoe goed u slaapt, vooral in de uren voorafgaand aan bedtijd. Door stimulerende middelen zoals koffie en chocolade te vermijden, slaapt u beter. Cafeïne houdt uw geest namelijk actief, waardoor het moeilijker wordt om tot rust te komen. Het is bovendien verstandig om niet te zwaar te tafelen voordat u gaat slapen. Wanneer er nog te veel in uw maag zit, voelt dat oncomfortabel en valt u minder makkelijk in slaap. De kans is dan groot dat u nog lang ligt te draaien.

Regelmatig bewegen verbetert de symptomen van slapenloosheid en vergroot de hoeveelheid tijd dat u in de diepe, herstellende slaapfasen bent. Hoe intensiever de training, hoe groter de voordelen voor de slaap. Maar laat dit u niet weerhouden, want zelfs lichte beweging, zoals een dagelijkse wandeling, kan de slaapkwaliteit verbeteren.

En als laatste: leg uw telefoon weg! Het blauwe licht van de schermen van mobiele telefoons, computers, tablets en televisies beperken de aanmaak van melatonine, het hormoon dat uw slaap/wakkercyclus bepaalt. Hierdoor is het moeilijker om in slaap te vallen en te blijven.³

1. https://www.healthline.com/nutrition/10-reasons-why-good-sleep-is-important [↩]
2. http://healthysleep.med.harvard.edu/healthy/science/what/sleep-patterns-rem-nrem [↩]
3. https://www.sleephealthfoundation.org.au/technology-sleep.html# [↩]

Uw sportieve doelen behalen

Vetverlies of spieropbouw: het doel van sport is veelzijdig en kan verschillende effecten op het lichaam hebben. Sportvoeding die bestaat uit een evenwichtige combinatie van vitamines, mineralen en essentiële voedingsstoffen biedt de meeste voordelen. De individuele samenstelling van het dieet voor sporters hangt niet alleen van de sporters zelf af, maar wordt ook bepaald door de belasting van het lichaam en wat het lichaam nodig heeft.¹

Als u uw dieet aan uw persoonlijke profiel aanpast, kan het juiste gezonde dieet tot snelle vooruitgang richting resultaat voor zowel amateurs als topsporters leiden.² Wat uw sportieve ambities ook zijn, als u evenwichtige maaltijden eet met voldoende koolhydraten, proteïne, enz. kan dit helpen uw persoonlijke doelen te betalen.

Complexe koolhydraten

Complexe koolhydraten zijn een zeer belangrijk onderdeel bij sport en voeding. Ze dragen bij aan spierherstel na een zeer intensieve of langdurige fysieke inspanning, die anders kan leiden tot spierpijn en uitputting van de glycogeenvoorraad in de spieren. In principe zouden deze voedingsstoffen het grootste deel van de energie van het lichaam moeten leveren en ongeveer 50% tot 60% van de maaltijden moeten zijn.

Tijdens de training voorzien koolhydraten de spieren en het centrale zenuwstelsel van energie. Als er niet genoeg energie meer wordt geleverd, kan dit nadelige mentale en fysieke gevolgen hebben.³ Koolhydraten bieden een betere toevoer van energie dan vetten en kunnen zelfs voor een bepaalde tijd door het lichaam worden opgeslagen zodat ze gebruikt kunnen worden bij inspanning.¹

Proteïne

Zorgt proteïne echt voor spieropbouw? Proteïne (of eiwitten) wordt gebruikt als krachtvoeding en draagt bij aan de groei en het onderhoud van de spieren. Naast ondersteuning van de spiermassa, kunnen hoogwaardige eiwitten ook voor een toename van de spierkracht zorgen en vormen ze een betrouwbare bron van gezonde, essentiële aminozuren. U kunt echter uw spieren niet alleen maar door de inname van proteïne versterken; alleen de combinatie van voeding en beweging leidt tot succes.

Hoeveel proteïne u moet innemen wordt gewoonlijk bepaald door de intensiviteit van de training. Recreatieve sporters hebben vaak minder proteïne nodig dan topsporters en het afgetrainde lijf van een topsporter gebruikt eiwitten vaak effectiever.³

Vetten

In vergelijking met koolhydraten en proteïne zijn vetten vaak van ondergeschikt belang voor sporters. Toch moet de aanwezigheid en kwaliteit van vetten in het voedsel niet worden vergeten als u op uw gezondheid let. Met name essentiële vetzuren en in vet oplosbare vitamines kunnen een gunstig effect hebben. Deze voedingsstoffen geven een langer gevoel van verzadiging tussen maaltijden⁴ en helpen koolhydraten het energieverbruik en het immuunsysteem te verbeteren.⁵ Bij gezonde sportvoeding moet de inname van vetten in evenwicht zijn met de mate van lichaamsbeweging.³

Vitamines en mineralen

Vitamines en mineralen maken het dieet voor sporters af en kunnen uw sportieve prestaties naar een hoger niveau brengen.¹ Iedereen moet natuurlijk al voor voldoende micronutriënten in het dieet zorgen, maar dit is voor sporters extra belangrijk. Een tekort aan micronutriënten kan tot prestatieverlies leiden. Vooral sporters die te weinig calorieën innemen of die bepaalde voeding niet tot zich nemen kunnen hier last van hebben. Sporters die een veganistisch dieet volgen, moeten er bijvoorbeeld extra goed letten opletten dat zij voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen.³

Een goed evenwichtig dieet bevat alle noodzakelijke vitamines en mineralen. In sommige gevallen kan er wel een tekort zijn aan vitamine D. De ijzerbehoefte kan ook toenemen afhankelijk van het verbruik en indien nodig moet u extra ijzer innemen.⁶ Het is voor sporters ook belangrijk dat ze letten op de inname van belangrijke mineralen zoals magnesium.²

Sport en voeding: waar komen ze samen?

Als we de mate van lichaamsbeweging en het soort dieet op elkaar willen afstemmen, moeten we kijken naar wat het lichaam het hardste nodig heeft. Als u veel krachttraining doet, werkt u vooral aan uw spieren. Bij duursporten verbrandt u gedurende enkele uren veel vet. Ongeacht de activiteit moeten alle sporters voldoende energie, proteïne en bovenal vloeistoffen binnen krijgen om hun lichaam te voorzien van alles wat het tijdens de training nodig heeft.¹

Zoals zo vaak het geval is als het gaat om voeding, geldt ook voor sportvoeding dat er geen universeel dieet is aangezien persoonlijke factoren van de sporter zoals geslacht en leeftijd een belangrijke rol spelen.

Voeding bij krachttraining en bodybuilding

Als u aan krachttraining of bodybuilding doet, hebt u naast een flinke dosis discipline ook de juiste sportvoeding nodig. Het juiste dieet kan helpen om spieren tijdens de training op te bouwen en te behouden. De focus ligt ook op het versterken van de kracht van uw eigen lichaam.

In dit proces speelt proteïne speelt een centrale rol. Eiwitten leveren energie en kunnen spieropbouw op allerlei vlakken stimuleren.⁷ De laatste bevindingen zijn dat de hoeveelheid proteïne, het soort proteïne en het tijdstip van inname belangrijk zijn voor krachtsporters:³

Hoeveelheid proteïne: het American College of Sports Medicine raadt gewichtheffers aan dagelijks 1,2 tot 1,7 g proteïne per kilo lichaamsgewicht in te nemen. Met een evenwichtig dieet wordt hierin voorzien. 

Soort proteïne: sporters die dierlijke producten in hun dieet opnemen, kunnen op dierlijke proteïne vertrouwen, omdat die meer essentiële aminozuren bevatten dan plantaardige proteïne. Verder kunnen vloeibare proteïnebronnen effectiever zijn bij het behalen van sportieve doelen in vergelijking met eiwitrijk vast voedsel aangezien het lichaam de aminozuren uit sportdrankjes sneller kan opnemen.

Tijd van inname: eiwitten zijn effectiever als ze na de training in plaats van vóór de training worden ingenomen. U moet uw work-out niet op een volledig lege maag doen, maar het gevoel van een volle maag kan uw prestatie tijdens uw training in de weg zitten.

Voeding bij duursporten

Hardlopen, fietsen of zwemmen: duursporten vragen vaak enkele uren lang veel energie van uw lichaam. Bij veel verschillende soorten duursport wordt er vet verbrand en ze passen bij een gezonde levensstijl.⁸ Het succes van de sport kan afhankelijk zijn van de hoeveelheid koolhydraten waarover uw lichaam kan beschikken en dus ook de hoeveelheid energie.

Duursporters moeten er dus voor zorgen dat hun dieet rijk aan koolhydraten is. Naast koolhydraatrijk voedsel, zoals volkorengranen, groenten, fruit of bonen, zijn er ook drankjes met koolhydraten en elektrolyten die ondersteuning bieden bij langdurige prestaties tijdens de training.

Voeding voor sporters

Het dieet voor een sporter hoort vaak bij een strikt voedingsplan en varieert afhankelijk van de training van de sporter. Een wedstrijdsporter kan bijvoorbeeld de inname van vloeistoffen, vitamines en mineralen enkele uren voor een wedstrijd aanpassen aan de hand van wat hij dan nodig heeft. Voldoende water drinken is vooral bij wedstrijden belangrijk om het juiste energieniveau te behouden en om het vochtverlies door zweet te compenseren zodat het lichaam van voldoende vloeistof blijft voorzien.³

Deze voedingsmiddelen zijn onmisbaar voor elk sportvoedingsplan

Als u de juiste sportvoeding wilt vinden, moet u altijd eerst kijken naar wat uw lichaam nodig heeft. Wilt u aan spieropbouw werken en hebt u proteïne nodig? Of verbrandt u vooral energie bij het hardlopen en zijn koolhydraten dus beter voor u? Een persoonlijk sportvoedingsplan helpt u niet alleen bij het behalen van uw doelen, maar is ook handig als u recepten opzoekt en uw boodschappenlijstje maakt.

U haalt de voedingsstoffen die u als sporter nodig heeft uit de volgende voedingsmiddelen:

1. https://www.dge.de/ernaehrungspraxis/bevoelkerungsgruppen/sportler/ [↩] [↩] [↩] [↩] [↩]
2. https://www.lebensmittelverband.de/de/aktuell/20180406-internationaler-tag-des-sports-mikronaehrstoffe-nahrungsergaenzung-sportler-innen [↩] [↩]
3. https://www.ernaehrungs-umschau.de/fileadmin/Ernaehrungs-Umschau/pdfs/pdf_2014/07_14/EU07_2014_M370_M379.pdf [↩] [↩] [↩] [↩] [↩] [↩]
4. https://www.ocl-journal.org/articles/ocl/full_html/2020/01/ocl200009s/ocl200009s.html [↩]
5. https://www.dge.de/presse/pm/sporternaehrung-praxisnah-top-trainiert-und-ernaehrt/ [↩]
6. https://www.ernaehrungs-umschau.de/fileadmin/Ernaehrungs-Umschau/pdfs/pdf_2020/07_20/EU07_2020_M406_M413_1.pdf [↩]
7. https://www.germanjournalsportsmedicine.com/fileadmin/content/archiv2005/heft09/Standarts1.pdf [↩]

From better nutrition to improved mental and physical health, the benefits of growing your own food are plentiful.

Whether you are growing a small pot of kitchen herbs or an allotment full of fresh fruits and vegetables, you’re doing good for both your own health, and the environment.

Here are our top five reasons to grow your own food:

Better nutritional benefits

Growing your own food is an excellent way to ensure that your diet is nutritious, healthy and full of variety. Growing a diversity of fresh foods gives you access to plenty of vitamins, minerals and antioxidants. Raw foods are not just arguably one of the tastiest, but studies have also shown that they contain the most nutrients.¹ That’s not to say that cooking is bad though, as there are still plenty of health benefits to come from your food once you cook it – especially as it will be fresher as the time taken to get it from the ground to your plate will have been less than if you had bought it from a shop.

Better for the environment

As well as having less time for its nutritional value to start decreasing, foods that are home grown and haven’t had to undergo transportation are better for the environment and will not be impacting your carbon footprint.² Not only will you be reducing the reliance of fossil fuels for long distance transportation (it’s been estimated that an average of 1,500 miles is travelled before food is consumed)³ but you won’t be using chemicals or pesticides that can be bad for the environment.

Good for your physical health

Good for your physical health

You might not consider it to be the same as going for a long run, but growing your own food is actually a great way to stay fit and active! From digging to pulling up roots, to planting, weeding, watering and caring for your growing foods, gardening offers you a great physical workout that can help improve your cardiac strength, decrease stress and improve your strength and flexibility. Being outside will also expose you to Vitamin D, which has been proven to be crucial for maintaining healthy bones and teeth, as well as increasing your immunity against certain diseases.⁴

Great for mental wellbeing too

It’s not just your physical body that will thank you for growing your own food and gardening, but your mental health can benefit too. The simple act of getting exercise has been shown to relieve stress, depression and anxiety, as well as boost your energy.⁵

You can save money

The outlay might seem a bit more expensive than simply picking some salad up from the supermarket shelves, but once you are in an established routine, all you really need to grow your own food is time, patience and water. When you consider the higher costs of organic food, you can see that by growing your own, you will soon make back any money you spend on pots, soil etc. at the outset.

When growing your own foods, remember that variety is key. Don’t be afraid to try things you’ve not had before – particularly as you won’t be contributing to any increased pesticide usage or transportation costs to do so. Try to expose yourself to as many new and interesting fresh foods as you can, to contribute to a healthier you, and a healthier planet.

1. https://pubs.acs.org/doi/pdf/10.1021/jf60202a021 [↩]
2. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0921344914002626 [↩]
3. https://cuesa.org/learn/how-far-does-your-food-travel-get-your-plate [↩]
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3356951/ [↩]
5. https://journals.lww.com/acsm-essr/Citation/1990/01000/Effect_of_Exercise_on_Depression.16.aspx [↩]

Regelmatige, langdurige lichaamsbeweging is een van de beste manieren om ons lichaam te versterken en onze algehele gezondheid te verbeteren.

En het beste is dat de voordelen niet stoppen met werken wanneer wij dat doen. Uw lichaam werkt het hardst na het sporten. U hebt het harde werk gedaan en kunt nu ontspannen, maar uw lichaam blijft werken om zichzelf voortdurend te versterken en te repareren.

Het belang van de momenten van voedselinname na het sporten

Wat we direct na het sporten eten of niet eten, kan ons een extra boost geven of zorgen voor een dipje. Lichaamsbeweging is geweldig voor onze gezondheid, maar tijdens het sporten hebben we energie nodig zodat we door kunnen gaan. Om door te kunnen gaan, kijkt ons lichaam naar onze spieren voor het glycogeen dat daarin is opgeslagen. Hierdoor wordt het glycogeen in energie omgezet. Dit is goed, maar wanneer de glycogeenvoorraden opraken, komen onze spieren zonder mineralen en voedingsstoffen te zitten. Het is belangrijk om die niveaus zo snel mogelijk weer te herstellen.

‘De magische hersteltijd’ is een periode die ongeveer 30 minuten na het sporten begint. Tijdens deze periode profiteert u optimaal van het bijtanken van uw lichaam.¹ De timing van voedingsstoffen is het onderwerp geweest van veel onderzoeken en reviews. Het idee is dat het gebruik van de juiste verhouding voedingsstoffen tijdens deze periode niet alleen helpt bij herstel, maar ook de samenstelling van het lichaam en toekomstige prestaties verbetert.²

Koolhydraten – wanneer, wat en hoeveel?

Koolhydraten helpen het lichaam om spierglycogeen (energie) te produceren dat tijdens uw work-out uitgeput zal zijn. Glycogeen wordt in twee fasen aangevuld – de eerste keer gebeurt dat snel na ongeveer 30-60 minuten na het sporten en daarna neemt dat met maar liefst 60% af.³

Zoete aardappel, havermout, pasta, bananen en zelfs chocolademelk zijn allemaal geweldige opties om glycogeen te vervangen. Wat betreft de hoeveelheid zegt de American Council on Exercise (ACE) dat als richtlijn ongeveer 1,2 gram per kilogram lichaamsgewicht per uur ideaal is.⁴

Eiwitten – wanneer, wat en hoeveel?

Eiwitten helpen bij het opbouwen en herstellen van spieren die tijdens het sporten zijn afgebroken. Hoewel de hoeveelheid spierafbraak tussen mensen varieert, zal zelfs de meest fitte en ervaren atleet dit ervaren en alleen door de inname van eiwitten krijgt uw lichaam de aminozuren binnen die nodig zijn om uw spieren te herstellen en nieuw spierweefsel te maken.

Eiwitpoeders, eieren, vlees of vis, waaronder zalm, kip en tonijn, zijn allemaal uitstekende opties om uw eiwitniveaus aan te vullen. U moet zo snel mogelijk na het sporten 0,3 – 0,5 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht consumeren.⁵

Hoe langer u na het sporten wacht met het aanvullen van deze voedingsstoffen, hoe langzamer uw herstel zal zijn. Als u langer dan twee uur wacht, zal dat uw herstel met 50% vertragen. Het is van essentieel belang dat u een goede maaltijd nuttigt die bestaat uit de allerbelangrijkste macronutriënten om uw herstel en uw prestaties tijdens uw volgende work-out te verbeteren. 

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3577439/ [↩]
2. https://www.medicalnewstoday.com/articles/190813.php [↩]
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3905295/ [↩]
4. https://acewebcontent.azureedge.net/SAP-Reports/Post-Exercise_Recovery_SAP_Reports.pdf [↩]
5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18834505 [↩]

Welke rol speelt regelmatig bewegen bij het mentaal welzijn?

De positieve effecten van fysieke beweging op de gezondheid zijn talrijk en uiteenlopend. Gezien de duidelijke effecten ervan op onze conditie en gezondheid is het begrijpelijk dat hier de meeste nadruk op wordt gelegd. Maar beweging gaat niet alleen over het verbeteren van de conditie en het vergroten van de spiermassa. Het speelt ook een enorme rol bij de mentale gezondheid. Onderzoek wijst uit dat beweging kan worden gekoppeld aan verbeteringen in de mentale gezondheid. Uit onderzoek naar intensief bewegen blijkt bovendien dat 20 tot 40 minuten aerobe activiteit een positieve invloed heeft op angstgevoelens en het humeur, en dat dit effect meerdere uren¹ aanhoudt.

Kan beweging ons meer energie geven?

Als u een marathon loopt, voelt u zich uitgeput, maar het effect van beweging heeft per saldo het tegenovergestelde effect en zorgt er juist voor dat u meer energie krijgt. Dit komt doordat regelmatige fysieke activiteit de doorbloeding in uw lichaam en uw cardiovasculaire gezondheid en conditie bevordert. Hierdoor kunnen bloed en zuurstof, en daarmee energie, gemakkelijker de delen van uw lichaam bereiken waar ze nodig zijn.

Kan beweging de slaapkwaliteit verbeteren?

Fysieke activiteit kan bijdragen aan een rustgevende slaap. Het zorgt ervoor dat u langer diep slaapt in de herstellende slaapfase die het immuunsysteem een boost geeft, de gezondheid van het hart ondersteunt en stress² vermindert. Naast dat het de kwaliteit van slaap verbetert, kan beweging er ook voor zorgen dat u langer slaapt. Door de energie die u verbruikt tijdens activiteit, voelt u zich moeier.

Kan beweging worden gebruikt als ontspanningstechniek?

Beweging hoeft niet altijd superintensief te zijn. Ook yoga, pilates en tai-chi zijn voorbeelden van beweging die goed zijn voor het lichaam en helpen het te ontspannen. Bij deze vormen van beweging ligt de focus op de ademhaling. Door langzamer, dieper en geconcentreerder te ademen, kunt u stress verminderen en beter ontspannen.

Kan beweging ons zelfvertrouwen vergroten?

Beweging helpt ons de conditie van het lichaam te verbeteren. Daardoor voelen we ons sterker en zien we er meer uit zoals we willen. Daarbij gaat het lang niet altijd alleen maar over gewichtsverlies. Bewegen versterkt het lichaam en maakt het strakker waardoor het zelfvertrouwen groeit. Bepaalde vormen van beweging zijn een uitdaging en als we die uitdaging volbrengen, levert dat een gevoel van prestatie op. Deze uitdagingen verschillen per persoon, dus of het nou om een korte wandeling gaat of dat u rennend een berg op wilt: het bereiken is gegarandeerd een boost voor uw zelfvertrouwen.

Kan beweging ons geheugen verbeteren?

Een gepubliceerd onderzoeksartikel heeft aangetoond dat beweging de schadelijke effecten van andere stressfactoren kan verminderen. Het artikel behandelde de mogelijke effecten van beweging op het verouderingsproces en de mentale gezondheid en het overweldigende bewijs in de literatuur van nu duidt erop dat beweging ook zorgt voor goed functioneren van het brein.³ Daarnaast kwam men tot de conclusie dat door regelmatig bewegen chemische stoffen in de hersenen vrijkomen die belangrijk zijn voor geheugen, concentratie en mentaal scherpte omdat ze het gebied in de hersenen stimuleren dat te maken heeft met de geheugenfunctie.⁴

Komen er door beweging gelukshormonen vrij?

Beweging produceert endorfines, chemische stoffen waardoor een mens zich goed voelt en die als een natuurlijke pijnstiller werken en bovendien stress verminderen. Onderzoeken tonen aan dat beweging zeer effectief is om vermoeidheid te verminderen, maar ook om de alertheid en concentratie en de algehele cognitieve functies te verbeteren.⁵

Steeds meer mensen willen beter begrijpen hoe de mentale gezondheid in elkaar zit en hoe deze kan worden verbeterd. Bewegen levert duidelijke resultaten.

1. Springer Link: Exercise and Mental Health [↩]
2. The Sleep Doctor: The benefits of exercise for sleep [↩]
3. Karger: Exercise and mental health – many reasons to move [↩]
4. Harvard Health Publishing: Regular exercise releases brain chemicals key for memory, concentration and mental sharpness [↩]
5. Anxiety and Depression Association of America: Physical activity reduces stress [↩]

Zou dat niet prachtig zijn? Dat we met één druk op een magische knop twee keer zo snel onze dagelijkse taken konden uitvoeren. Dan zouden we tijd overhouden om de dingen te doen die we echt willen doen. Maar totdat we een magische techniek of magisch apparaat ontdekken, zal de was doen altijd tijd kosten. Misschien is het een troost dat onze lichamen uitgerust zijn met kleine hulpjes die met al onze interne taken helpen…

Deze hulpjes heten enzymen: handige eiwitten die fungeren als katalysatoren die veel chemische processen mogelijk maken en versnellen. Neem bijvoorbeeld die was: dankzij enzymen kunnen we onze kleding op lage temperatuur wassen doordat het waspoeder de eiwitten in vlekken opbreekt.

Ondanks hun belangrijke rol worden enzymen zelden zo bejubeld als vitamines, mineralen of andere bekende voedingsstoffen. Iedereen heeft wel eens van vitamine C en magnesium gehoord, maar bijna niemand weet wat trypsine doet.

De ontdekking en functie van enzymen

Baanbrekend chemisch onderzoek zorgde ervoor dat we steeds meer kennis van enzymen kregen.  De Duitse wetenschapper Eduard Buchner¹ ontdekte dat gist zelfs fermenteert als alle levende gistcellen zijn verwijderd. Zijn conclusie was dat enzymen de actieve ingrediënten bij fermentatie waren. Sinds die tijd is het onderzoek naar enzymen essentieel geweest voor een beter begrip van het menselijk lichaam.

Enzymen fungeren als katalysatoren die energie die nog niet beschikbaar is voor een organisme, in een bruikbare vorm transformeren. Sommige doen dit met behulp van andere stoffen, co-enzymen genaamd, die zich binden aan ‘hun’ specifieke enzym en de taak van ‘uitvoerder’ hebben. En omdat co-enzymen alleen maar met een specifiek enzym werken, is ieder enzym verantwoordelijk voor een enkele taak. Hoewel enzymen bij veel metabolische processen betrokken zijn, concentreren we ons in dit artikel op de rol van verteringsenzymen.

Verteringsenzymen² worden in diverse organen geproduceerd: in de speekselklieren (amylase, lipase), in de maag (pepsine) of in de alvleesklier (trypsine). Pepsine en trypsine breken eiwitten af, amylase doet dit met koolhydraten en lipase richt zich op vetten. Door deze macronutriënten af te breken kunnen micronutriënten als vitamines en mineralen zich door de maagwand heen in ons bloed verspreiden. Zonder enzymen zouden deze micronutriënten gewoon door ons systeem worden gevoerd zonder te worden geabsorbeerd. Enzymen zijn daarom van essentieel belang voor ons voedingsevenwicht.

Essentiële enzymen

Vandaag de dag worden stress, niet zo voedzaam en bewerkt voedsel, een zittende levensstijl en ook chronisch piekeren gelinkt aan een potentiële toename van inflammatoire stress in ons lichaam. Enzymen kunnen helpen deze ‘ontstekingsstress’ te verminderen. Zo zouden ze bijvoorbeeld helpen tegen pijn door artrose³. Enzymen zijn daarnaast krachtige antioxidanten, die weefselschade veroorzaakt door vrije radicalen verminderen.

Steeds meer onderzoek wijst uit dat enzymen defecten kunnen gaan vertonen naarmate we ouder worden, vooral als we aan een chronische aandoening lijden⁴. Evenwichtige voeding met alle noodzakelijke vitamines en voedingsstoffen helpen enzymen efficiënt te werken.

Hoewel symptomen van een verstoorde spijsvertering, zoals winderigheid of een opgeblazen gevoel, soms worden toegeschreven aan een enzymtekort, is voor dit verband nog geen overtuigend bewijs gevonden. Dergelijke symptomen kunnen worden veroorzaakt door een alvleesklierinsufficiëntie, maar ook door voedselintolerantie of een onevenwichtig voedingspatroon. Verandering van het voedingspatroon valt dan te overwegen, en als dat geen verlichting brengt, kunt u uw enzymen verhogen met een paar eenvoudige stappen.

Verhogen van uw enzymen

Wilt u ook meer van die verborgen helden in uw systeem? Dan volgt hier een variëteit aan voedingsmiddelen die rijk aan enzymen zijn. Kies bij voorkeur rauwe of gefermenteerde producten; enzymen zijn gevoelig voor hitte en gaan tijdens het koken verloren.

Fruit is altijd goed. Papaja en ananas bevatten respectievelijk de enzymen papaïne en bromelaïne, die als ontstekingsremmers in het lichaam fungeren. Gefermenteerd voedsel bevat veel actieve enzymen: augurken, een traditioneel Aziatische salade met kimchi, drankjes als kombucha en kefir en yoghurtsoorten vormen hiervoor uitstekende bronnen. Probeer gefermenteerde drankjes te combineren met fruit in een smoothie: een verfrissend drankje dat naast waardevolle enzymen ook veel vitamines bevat.

Het is belangrijk dit te balanceren met een gezonde vitamine-inname; veel co-enzymen komen feitelijk voort uit vitamines. Een voedingspatroon op basis van biologische whole-foods, met alle essentiële macro- en micronutriënten en zo min mogelijk bewerkte componenten, geeft de hoeveelheid enzymen in uw lichaam – en daarmee uw algehele welzijn – een impuls.

1. https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1907/buchner/facts/ [↩]
2. https://en.wikipedia.org/wiki/Digestive_enzyme [↩]
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4089899/ [↩]
4. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2210833515000672 [↩]

Veel van de termen die in advies of artikelen over gezond eten of een gezond eetpatroon worden gebruikt, lijken speciaal te zijn bedacht om indruk te maken of ons te misleiden.¹

‘Glycemische index’ is daarvan een goed voorbeeld. Deze term wordt vaak in de context van bloedsuiker vermeld, maar het is niet helemaal duidelijk waar de term betrekking op heeft of, belangrijker nog, wat we in ons dagelijks leven nu eigenlijk met deze informatie moeten.

Het woord ‘glycemisch’ is een samenstelling van de twee Griekse woorden voor ‘zoet’ en ‘bloed’: de glycemische index – oftewel GI – is een systeem om aan te duiden hoe snel de koolhydraten in verschillende voedingsmiddelen tot bloedsuiker worden afgebroken.

De koolhydraten in voedsel met een lage glycemische index² worden langzamer in onze bloedsuiker opgenomen. En voedingsmiddelen met een hoge glycemische index worden (u dacht het al) veel sneller opgenomen.

Maar wat is nu het nut van deze index? Het primaire doel van eten is ons lichaam van energie te voorzien. Hoe langer die energievoorraad meegaat, hoe kleiner de kans dat we tussen maaltijden door trek krijgen en gaan grazen of eetbuien krijgen. Dus voedingsmiddelen met een lagere glycemische index ‘druppelen’ glucose of suiker in ons systeem, terwijl producten met een hogere glycemische index voor een snelle suikerroes zorgen die kan leiden tot pieken en dalen in de bloedsuikerspiegel waardoor er trek ontstaat.

U hebt vast wel eens iemand horen zeggen dat hun bloedsuikerspiegel aan het dalen was en dat ze wat zoets nodig hadden. Dat is een aanwijzing dat ze waarschijnlijk te veel voedsel met een hoge glycemische index hebben gegeten. Idealiter zouden we een mix van voedsel met een hoge en lage glycemische index moeten eten om die pieken en dalen uit te vlakken. Iemand met diabetes weet maar al te goed hoe belangrijk het is om zijn of haar bloedsuikerspiegel in evenwicht te houden³.

Tot voedingsmiddelen met een hoge glycemische index behoren suiker en suikerhoudende frisdrank, witte rijst, wit brood en aardappels. Producten met een lage GI zijn onder andere volkorenbrood, zilvervliesrijst, peulvruchten als linzen, pap en muesli. De glycemische index wordt ook beïnvloed door de bereidingswijze: in de schil gebakken aardappels hebben een lagere GI dan gekookte aardappels.

Het is verleidelijk om te veronderstellen dat producten met een hoge GI ongezond zijn en omgekeerd. Dat is niet altijd het geval. Een goed voorbeeld hiervan is dat chocoladetaart een lagere GI heeft dan watermeloen, en friet gebakken in vet heeft een lagere GI dan aardappels die niet in vet zijn gebakken. Maar het feit dat friet een lagere GI heeft, wil niet zeggen dat dit een centrale plek binnen uw voedingspatroon moet krijgen!  

De index is ook gebaseerd op het effect op de bloedsuikerspiegel van 50 g koolhydraten in een willekeurig product dat wordt getest vergeleken met 50 g glucose. Het is zeer onwaarschijnlijk dat u ooit exact 50 g koolhydraten in één portie van een bepaald voedsel eet, dus deze GI-waarde is alleen een richtlijn.

Voor meer informatie over welke invloed het voedsel dat u eet heeft op uw bloedsuikerspiegel vindt u hier een beknopte grafiek van de glycemische index van meer dan 60 bekende voedingsmiddelen.

De glycemische index is dus een factor om rekening mee te houden in uw voedingspatroon; het eten van alleen voedsel met een hoge glycemische index kan leiden tot gewichtstoename. Probeer geleidelijk aan over te stappen op producten met een lagere GI (roggebrood of volkorenpasta of zilvervliesrijst) en kijk of u hierdoor meer energie krijgt. En probeer een beetje minder te snacken…

1. http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=faq&dbid=32 [↩]
2. https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/glycemic-index-and-glycemic-load-for-100-foods [↩]
3. https://www.webmd.com/diabetes/guide/glycemic-index-good-versus-bad-carbs#1 [↩]

Neem wat chocolade – voor de meeste mensen een beproefde oplossing. En de voordelen zijn wetenschappelijk bewezen. Chocolade bevat een kleine hoeveelheid tryptofaan, een aminozuur waarmee onze hersenen serotonine aanmaken (de neurotransmitter die in verband wordt gebracht met gevoelens van geluk).¹ Maar we weten ook dat het een mogelijk effect heeft op het gewicht – en daar worden we misschien minder gelukkig van.

Gelukkig zijn er nog allerlei andere manieren waarop we onze hersenen kunnen stimuleren en onze stemming kunnen verbeteren zonder potentiële negatieve effecten.

Manieren om de stemming te verbeteren

Het klinkt enorm voor de hand liggend, maar doe gewoon iets wat u leuk vindt! Geniet bijvoorbeeld van de zonsopgang of zonsondergang, ga koken, sporten of wandelen in de natuur of breng tijd door met familie en vrienden. Zet het in uw agenda als het niet meteen kan. Dan hebt u iets om naar uit te kijken.

Kan sporten de stemming verbeteren?

Het simpele antwoord is ja. Bewegen is waarschijnlijk de beste en meest directe manier om uit die dip te komen. Een vroege ochtendwandeling of joggen is een geweldige manier om de gemoedstoestand te verbeteren. Het is een natuurlijk antidepressivum, niet alleen omdat dit uw endorfinepeil (ons gelukshormoon) verhoogt, maar ook de vitamine D-inname via zonlicht stimuleert en – net als chocolade – het serotonineniveau verhoogt.
En als het weer niet zo geweldig is, is binnen of in de sportschool bewegen net zo goed voor de stemming. Lifeplus formula biedt allerlei informatie over hoe en waarom lichaamsbeweging een positief effect heeft, dus neem vooral eens een kijkje.

En vergeet niet dat mindfulness een geweldige manier is om u op het heden te richten en de tijd te nemen om na te denken. Een korte sessie van 15 minuten helpt al. U kunt het zelfs tijdens een gewone dagelijkse activiteit doen, bijvoorbeeld tijdens het tandenpoetsen, ontbijten of strijken. Meditatie is ook een goede manier om uw stemming te verbeteren. Het is niet alleen een kalmerende manier om stress en onrust te verminderen, maar kan ook uw geheugen verbeteren en het vermogen om informatie te verwerken.²

Tips om uw stemming te verbeteren

Een andere manier is de hersenen stimuleren. Doe iets wat uw mentale energie een boost geeft. Er zijn veel onderzoeken die wetenschappelijk aantonen wat de invloed van onze levensstijl is op de hersenen en dat het belangrijk is om de hersenen te stimuleren om leeftijdsgerelateerde achteruitgang van cognitieve vaardigheden te verminderen. Ondanks de nieuwsberichten is er controverse over de langetermijnimpact op ziektes die dementie veroorzaken, zoals de ziekte van Alzheimer. Het goede nieuws is dat artsen denken dat het kan bijdragen aan de opbouw van een ‘cognitieve reserve’, waarmee we die vaardigheden langer kunnen gebruiken, zelfs als we zo’n ziekte krijgen. ³Maar dan hebben we het over de toekomst. Wat kunnen we nú doen om onze hersenen te stimuleren? Hier zijn een paar ideeën:

Puzzels: Volgens onder meer dr. Patrick Fissler vereisen puzzels de toepassing van meerdere cognitieve vaardigheden, wat cognitieve veroudering mogelijk kan tegengaan. ⁴

Kaartspellen: Onderzoekers van het Wisconsin Alzheimer’s Disease Research Center van de University of Wisconsin School of Medicine and Public Health–Madison, hebben ontdekt dat kaartspellen de hersenactiviteit kunnen stimuleren en het geheugen en denkvermogen kunnen verbeteren.⁵

Gebruik uw zintuigen: In het rapport ‘A multisensory perspective of working memory’ melden onderzoekers dat het een positief effect heeft op de hersenen wanneer we al onze zintuigen gebruiken.⁶ Probeer u dus meer bewust te zijn van uw zintuigen wanneer u een wandeling maakt of zelfs gewoon aan het koken bent. Dit kan helpen uw geest te stimuleren.

Een ander voorbeeld is het Chinese tai chi, een vechtkunst die bekendstaat om zijn gezondheidsvoordelen vanwege de dansachtige bewegingen en nu ook in verband wordt gebracht met een positief effect op de hersenfuncties,⁷ omdat er nieuwe vaardigheden worden geleerd.

Eten dat de stemming verbetert

Het is al aangetoond dat curcumine, een stof die in kurkuma zit, een ontstekingsremmende en antioxiderende werking heeft. Curcumine kan nu ook in verband worden gebracht met een beter geheugen en een verbeterde stemming, aldus dr. Gary Small, Director of Geriatric Psychiatry van het Semel Institute of Neuroscience and Human Behaviour aan de UCLA. Uit onderzoek van Small en zijn collega’s bleek dat de proefpersonen die curcumine kregen een “aanzienlijke verbetering van het geheugen en concentratievermogen” ondervonden, terwijl dat niet het geval was bij degenen die een placebo kregen. Small meldt ook dat de mensen die curcumine kregen een “lichte verbetering” van hun stemming merkten.⁸ Dus misschien is kerrie wel een goede vervanging voor chocolade.

U ziet het. Er zijn allerlei manieren om uit die dip te komen. Het enige wat u hoeft te doen, is de eerste stap zetten – en dat is soms het moeilijkste van alles!

1. https://www.sciencefocus.com/the-human-body/why-does-chocolate-make-us-happy/ [↩]
2. https://www.nccih.nih.gov/health/meditation-in-depth [↩]
3. https://www.nhs.uk/news/neurology/can-doing-daily-crossword-or-sudoku-puzzle-keep-your-brain-young/ [↩]
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6174231/ [↩]
5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4417099/ [↩]
6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4404829/ [↩]
7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3621760/ [↩]
8. https://newsroom.ucla.edu/releases/curcumin-improves-memory-and-mood-new-ucla-study-says [↩]

Wat is guarana en hoe werkt het?

Guarana, dat ook bekend staat onder de wetenschappelijke naam Paullinia cupana, is populair als natuurlijke energiebooster die kan worden toegevoegd aan drankjes als alternatief voor thee of koffie. Guarana-extract bevat van nature cafeïne, maar onderzoeken hebben aangetoond dat het ook een positief effect op de gezondheid kan hebben.¹ Eeuwen voor deze onderzoeken werden uitgevoerd, gebruikten de inwoners van de Amazone guarana al als stimulerend middel.

Guarana is een klimplant die is verwant aan de esdoorn. De plant heeft helderrode zaadjes met een zwarte ‘pupil’ in een witte ‘oogbal’. Guarana lijkt een beetje op een combinatie van een aalbes met een zwartoogboon.

Guarana werd traditioneel bereid door de zaden te roosteren en ze tot een poederachtige pasta te malen. Deze pasta werd vervolgens door Braziliaanse stammen gebruikt als geneesmiddel en energiebooster.

Guarana en cafeïne

Guarana bevat zelfs meer cafeïne dan koffie en guaranazaadjes bevatten minstens vier keer zoveel cafeïne als koffiebonen.² Het natuurlijke stimulerende effect is afkomstig van een substantie genaamd guaranine. Deze heeft dezelfde chemische structuur als cafeïne en geeft guarana zijn stimulerende werking.

Verkrijgbare vormen van guarana

In Brazilië wordt guarana nog altijd veel gebruikt in voedsel en drankjes.³ Meer dan 70% van de geproduceerde guarana gaat naar de drankenindustrie en van de resterende 30% wordt guaranapoeder gemaakt.⁴

Zijn natuurlijke stimulerende werking wordt wereldwijd ook steeds bekender, waarbij de Verenigde Staten en Europa inmiddels ook grote afnemers zijn. Guarana wordt voornamelijk gebruikt in siroop- en poedervorm en heeft een fruitige smaak met houtachtige of aardse ondertonen.

Guarana als natuurlijke energiebooster in plaats van koffie

De natuurlijke cafeïne uit guarana-kruidenextracten in combinatie met andere chemische bestanddelen in deze plant zorgt ervoor dat cafeïne langzamer wordt opgenomen. Dit zorgt voor een evenwichtige energie-afgifte waar u langer profijt van hebt. Koffie en cafeïnehoudende frisdranken zorgen voor een snelle energiepiek die razendsnel daalt zodra de cafeïne is gemetaboliseerd. De werking van guarana houdt langer aan en het energieverhogende effect van een drankje met guarana is veel sterker dan dat van cafeïne alleen.

Gezondheidsvoordelen van guarana

Guarana zou een aantal gezondheidsvoordelen hebben, en uit diverse onderzoeken komt naar voren dat dit komt door de antioxidanten in het extract van de guaranazaadjes die bijdragen aan de energieverhogende effecten.² 
 

De antioxiderende eigenschappen van guarana zijn inderdaad indrukwekkend; guarana-zaadextract bevat bestanddelen met waardevolle antioxidanten als cafeïne, theobromine, tannine, saponine en catechine,⁵ die volgens onderzoeken ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen zouden bezitten. Antioxidanten zijn goed voor de gezondheid; onderzoeken hebben aangetoond dat ze de vrije radicalen neutraliseren die worden geassocieerd met huidveroudering en hartaandoeningen. ⁶

Guarana kan vermoeidheid verminderen en concentratie verbeteren

Guarana wordt geassocieerd met een beter humeur, beter geheugen en betere mentale alertheid. Er zijn bovendien onderzoeken verricht waaruit bleek dat guarana goed voor de cognitieve gezondheid kan zijn⁷ door verbetering van het leervermogen en geheugen. Deze werking lijkt op die van ginseng, die ook goed voor de hersenen zou zijn. In een cognitieve studie bleek dat zowel guarana als ginseng het geheugen en testprestaties verbeterden. ⁸

Heeft guarana bijwerkingen?

Guarana kan over het algemeen veilig worden gebruikt, maar het kan (vooral in grote hoeveelheden) een aantal milde bijwerkingen hebben die u ook zou krijgen na het drinken van teveel koffie.⁹ Deze bijwerkingen zijn onder andere een verhoogde hartslag of hartkloppingen, slapeloosheid, angst en rusteloosheid, hoofdpijn en rillerigheid.

Guarana als alternatieve bron van cafeïne

Wilt u eens een alternatief drankje voor thee of koffie proberen? Neem dan een drankje met guarana en ontdek zelf waarom de inwoners van de Amazone dit ingrediënt al generaties lang gebruiken. De gezondheidsvoordelen zijn nog niet volledig onderzocht, maar guarana heeft een merkbare stimulerende werking dankzij de cafeïne die de plant bevat. Op basis van de beschikbare studies moeten mensen zelf beslissen of ze deze natuurlijke Braziliaanse oppepper een keer willen uitproberen.

1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23981847/ [↩]
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4399916/ [↩] [↩]
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18955289/ [↩]
4. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378874113005771 [↩]
5. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0278691512008484 [↩]
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19149749/ [↩]
7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16533867/ [↩]
8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0091305704002710 [↩]
9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22675703/ [↩]